[Tiểu luận 2025] Chế định án treo theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015

THÔNG TIN TIỂU LUẬN

• Trường: Đại học Luật Hà Nội
• Định dạng: WORD
• Số trang: 72 trang (Không bao gồm bìa, Mục lục)
• Năm: 2025 / Mã số: B0595.

XEM TRƯỚC NỘI DUNG

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Trong quá trình đấu tranh với các tội phạm, BLHS đã quy định một hệ thống hình phạt rất phong phú, đa dạng để áp dụng đối với từng tội phạm. Cùng với việc áp dụng hình phạt – biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc, thì trong một số trường hợp nhất định luật hình sự còn có các chế định đặc thù thể hiện tính nhân đạo, vừa giúp đạt hiệu quả cao hơn khi áp dụng những biện pháp mềm mỏng, vừa đảm bảo các nguyên tắc phân hóa trách nhiệm hình sự, cá thể hóa hình phạt đối với người phạm tội. Án treo là một trong những chế định quan trọng của luật hình sự thể hiện rõ nét tính nhân đạo này. Là một chế định pháp lý có tính tích cực, ra đời từ rất sớm và có ý nghĩa quan trọng trong công cuộc đấu tranh và phòng ngừa tội phạm.Vậy nên án treo hiện nay không chỉ được quy định trong pháp luật hình sự Việt Nam mà còn rất rộng rãi trong luật hình sự của nhiều nước.

Trải qua một lịch sử phát triển khá dài, chế định án treo đã ngày càng khẳng định được tính ưu việt của nó. Ngay từ những ngày đầu mới thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cùng với sắc lệnh số 33C thành lập các Tòa án Quân sự, trong đó có Điều IV quy định về án treo, án treo luôn là chế định quan trọng của pháp luật hình sự nước ta, thể hiện rõ nét quan điểm của Đảng, Nhà nước – nghiêm minh nhưng nhân đạo, nghiêm trị nhưng khoan hồng và kết hợp hài hòa giữa trừng trị với khoan hồng.

Cùng với sự đổi mới của đất nước, sự hòa nhập với khu vực và thế giới, nền kinh tế phát triển nhanh, hệ thống pháp luật của nước ta nói chung và luật hình sự nói riêng đã bộc lộ những khuyết điểm cần phải sửa đổi. Đó cũng chính là lý do các Bộ luật hình sự lần lượt ra đời và sửa đổi từ BLHS năm 1985, BLHS năm 1999 và gần đây nhất là BLHS năm 2015.

BLHS năm 2015 kế thừa những giá trị về án treo của BLHS năm 1999. Tuy vậy, trong thời gian qua bên cạnh những mặt tích cực thì vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định trong cả pháp luật thực định và trong quá trình áp dụng các quy định đó. Chẳng hạn như viêc vận dụng các quy định về điều kiện cho hưởng án treo hiện nay ở một số địa phương chưa được chuẩn xác vì cho hưởng án treo đối với cả những đối tượng đã có tiền án, tiền sự hoặc ngược lại đối với những người có nhân thân tốt nhất thời phạm tội đáng được hưởng án treo nhưng lại xử giam. Bên cạnh đó thông qua việc nghiên cứu thực tiễn về việc thi hành, giám sát, giáo dục đối với người được hưởng án treo trên địa bàn cả nước có thể thấy ở nhiều xã, phường, thị trấn còn tồn tại những vi phạm, sai lầm trong đánh giá nhân thân người phạm tội, đánh giá các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, trong quyết định áp dụng hay không áp dụng án treo, trong tổng hợp hình phạt đối với người phạm tội mới trong thời gian thử thách án treo,… gây bức xúc trong xã hội. Việc phối hợp giữa Tòa án với cơ quan thực hiện việc giám sát, giáo dục và gia đình người được hưởng án treo còn lỏng lẻo, mang tính hình thức dẫn tới việc quản lý, giám sát, giáo dục chưa hiệu quả do vậy vẫn còn trường hợp người được hưởng án treo phạm tội mới trong thơi gian thử thách.

Các nhân tố xã hội nêu trên tác động trực tiếp đến hoạt động áp dụng pháp luật của TAND các cấp (cấp tỉnh và cấp huyện) ở địa phương. Thực tiễn áp dụng án treo trong thời gian qua trên địa bàn cả nước đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần thiết thực vào việc cải tạo, giáo dục con người, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, song cũng còn nhiều thiếu sót, hạn chế mà nguyên nhân của nó xuất phát từ các nhân tố xã hội nêu trên.

Từ những phân tích trên đây thì việc nghiên cứu sâu rộng và toàn diện hơn về án treo cũng như thực tiễn trên địa bàn cả nước là là rất cần thiết và có ý nghĩa to lớn góp phần đem lại một cách hiểu đúng đắn, toàn diện, và thống nhất trong lý luận cũng như trong thực tế áp dụng án treo, phát huy một cách có hiệu quả nhất tác dụng của án treo trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Với ý nghĩa đó, tôi xin lựa chọn và nghiên cứu: “Chế định án treo theo quy định của BLHS năm 2015” làm đề tài nghiên cứu cho tiểu luận tốt nghiệp của mình.

TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG