[Tiểu luận 2022] Tâm lý của người bị hại tham gia trong hoạt động xét xử

THÔNG TIN TIỂU LUẬN

• Trường: Đại học Kiểm sát Hà Nội
• Định dạng: WORD
• Số trang: 27 trang (cả bìa)
• Năm: 2022 / Mã số: B0141.

XEM TRƯỚC NỘI DUNG

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Trong một vụ án hình sự thì người bị hại chính là người chịu hậu quả nặng nề nhất. Họ bị chính người phạm tội gây ra những hành vi trái pháp luật xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe và cả tài sản. Người bị hại phải chịu những mất mát về tài sản thậm chí họ còn chịu cả những đau đớn về thể xác lẫn tinh thần. Người phạm tội tất yếu sẽ chịu những hình phạt thích đáng của pháp luật nhưng những nỗi đau với những người bị hại sẽ luôn còn mãi. Tùy vào tính chất và hậu quả của hành vi phạm tội mà thông thường người bị hại sẽ có những đặc điểm tâm lý khác nhau. Chẳng hạn như với tâm lý của người bị hại trong các tội xâm hại tình dục đến trẻ em như tội hiếp dâm người dưới 18 tuổi nó sẽ khác tâm lý của người bị hại trong các tội liên quan đến xâm phạm sở hữu như tội trộm cắp. Chính vì thế để nghiên cứu về tâm lý của người bị hại, nghiên cứu những diễn biến tâm lý của họ để thấy rõ hơn tâm lý của họ sẽ như thế nào khi là nạn nhân của những vụ án. Để tìm hiểu rõ hơn vấn đề này, em xin được chọn đề tài: “Tâm lý của người bị hại tham gia trong hoạt động xét xử”.

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGƯỜI BỊ HẠI

1.1. Khái niệm người bị hại

Về khái niệm của người bị hại thì tùy theo mỗi góc độ nghiên cứu sẽ hiểu người bị hại theo những khái niệm khác nhau, dưới đây là một số góc độ mà em tìm hiểu như sau: [1]

Trước hết, dưới góc độ ngôn ngữ có thể hiểu người bị hại là con người cụ thể trong xã hội, chịu sự tác động tiêu cực của sự việc, hành động hoặc bất kỳ sự tác động nào khác dẫn đến những thiệt thòi, mất mát hay tổn thương cho chính họ. Và tất nhiên, sự tác động đó trái với ý muốn của người bị hại và họ tiếp nhận một cách thụ động, thiệt hại gây ra cho người bị hại có thể là thiệt hại về vật chất hoặc tinh thần và không có giới hạn mức độ thiệt hại. Mức độ thiệt hại sẽ tùy thuộc vào hành vi của người phạm tội.

Tiếp đến, dưới góc độ ngôn ngữ pháp lý thì người bị hại là “người bị thiệt hại về thể chất, tinh thần hoặc về tài sản do tội phạm gây ra. Người bị hại có thể là thể nhân bị người phạm tội làm thiệt hại về thể chất, về tinh thần hoặc về tài sản cứ không thể là pháp nhân”.

Dưới góc độ pháp luật thực định: theo Điều 62 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 Việt Nam quy định: “Người bị hại là cá nhân trực tiếp bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản hoặc là cơ quan, tổ chức bị thiệt hại về tài sản, uy tín do tội phạm gây ra hoặc đe dọa gây ra.”[2]. Khái niệm này ở pháp luật một số nước cũng có quy định tương tự. Chẳng hạn, Điều 53 Bộ luật tố tụng hình sự Liên bang Nga quy định: “Người bị hại là người bị tội phạm gây thiệt hại về tinh thần, thể chất hoặc tài sản. Người tiến hành điều tra, dự thẩm viên, thẩm phán, tòa án ra quyết định công nhận là người bị hại” Còn khoản 1 Điều 43 Bộ luật tố tụng hình sự của Tiệp khắc trước đây quy định: “Người bị hại là người bị tội phạm gây thiệt hại về sức khỏe hoặc tài sản, tinh thần hoặc những thiệt hại khác” Bộ luật tố tụng hình sự Rumani cũng có quy định tương tự. Điều đó cho thấy pháp luật các nước có sự thống nhất trong định nghĩa người bị hại: Người bị hại là con người cụ thể; thiệt hại gây ra đó là tinh thần, thể chất, tài sản hoặc những thiệt hại khác; những thiệt hại đó do tội phạm gây ra.

1.2. Đặc điểm của người bị hại

Từ khái niệm người bị hại kể trên, ta có thể rút ra một số đặc điêm của người bị hại như sau: [2]

Thứ nhất, về chủ thể, người bị hại là cá nhân, cơ quan nhà nước hoặc tổ chức khác.

Thứ hai, thiệt hại do tội phạm gây ra có thể là thiệt hại về thể chất, thiệt hại về tinh thần, thiệt hại về vật chất. Mức độ thiệt hại sẽ phụ thuộc nhiều vào tính chất và mức độ của hành vi phạm tội. Tuy nhiên cũng cần lưu ý rằng hậu quả của sự thiệt hại không phải là điều kiện bắt buộc trong tất cả các trường hợp.

Thứ ba, thiệt hại của người bị hại phải là đối tượng tác động của tội phạm, tức là phải có mối liên hệ nhân quả giữa hành vi phạm tội với hậu quả gây ra cho người bị hại. Đây là điều kiện quan trọng để phân biệt giữa người bị hại và nguyên đơn dân sự hay các đương sự khác trong vụ án hình sự.

Thứ tư, người bị thiệt hại chỉ được tham gia tố tụng với tư cách là người bị hại khi và chỉ khi được cơ quan tiến hành tố tụng công nhận.

1.3. Phân biệt người bị hại với một số khái niệm liên quan

Khái niệm người bị hại với một số khái niệm như: nạn nhân của tội phạm, đối tượng tác động của tội phạm, nguyên đơn dân sự trong vụ án hình sự,… có sự khác nhau. Tuy nhiên vì giữa các khái niệm đó cũng có những nét tương đồng nên đôi khi chúng ta sẽ có sự nhầm lẫn giữa các khái niệm kể trên. Do đó để phân biệt với các khái niệm trên. Em xin được phân biệt khái niệm người bị hại với hai khái niệm sau…

TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG

https://shop.tieuluannganhluat.com/san-pham/tam-ly-cua-nguoi-bi-hai-tham-gia-trong-hoat-dong-xet-xu/