[Tiểu luận 2025] Phân tích, đánh giá và đưa ra kiến nghị hoàn thiện quy định của Bộ luật Dân sự 2015 về di chúc bằng văn bản có người làm chứng

THÔNG TIN TIỂU LUẬN

• Trường: Đại học Luật Hà Nội
• Định dạng: WORD
• Số trang: 04 trang (Không bao gồm bìa, Mục lục)
• Năm: 2025 / Mã số: B0821.

XEM TRƯỚC NỘI DUNG

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Thừa kế là một trong những vấn đề được mọi người quan tâm rất nhiều. Thừa kế có hai loại: một là thừa kế theo di chúc, hai là thừa kế theo pháp luật. Sau đây em xin thực hiện phân tích về thừa kế theo di chúc bằng văn bản có người làm chứng từ đó đưa ra những đánh giá cũng như kiến nghị để hoàn thiện bộ luật dân sự 2015.  Đầu tiên chúng ta phải hiểu thừa kế theo văn bản có người làm chứng là gì?  Tại Điều 634 bộ luật Dân sự 2015 quy định. Di chúc bằng văn bản có người làm chứng: “Trường hợp người lập di chúc không tự mình viết bản di chúc thì có thể tự mình đánh máy hoặc nhờ người khác viết hoặc đánh máy bản di chúc, nhưng phải có ít nhất là hai người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc.”

Trong trường hợp người lập di chúc không thể tự mình viết bản di chúc vì không biết đọc hay người đó không biết viết hay có thể là vì lý do nào khác mà nhờ người khác viết hộ di chúc thì di chúc này buộc phải có người làm chứng theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp này thì người lập di chúc phải đọc cho người khác viết hộ di chúc trước mặt những người làm chứng. Di chúc viết xong phải do người làm chứng đọc to cho mọi người nghe để tránh những tranh chấp về sau. được người lập di chúc thừa nhận là di chúc viết hộ ghi đầy đủ và phù hợp với ý nguyện của người để lại di sản. Người lập di chúc phải kí hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng, nếu điểm chỉ thì trong di chúc phải ghi rõ lý do không ký được. Những người làm chứng xác nhận chữ kí hoặc xác nhận điểm chỉ của người lập di chúc và kí tên vào bản di chúc với danh nghĩa người làm chứng. Thiếu một trong các điều kiện này thì bản di chúc sẽ không có hiệu lực pháp luật. Đối với bản di chúc không có chữ ký người làm chứng thì được xem không hợp lệ.

Tuy nhiên, không phải bất kì ai cũng có thể là người làm chứng việc lập di chúc.  Điều kiện để người có thể chứng thực di chúc phải tuân theo quy định tại điều Điều 637: Người không được công chứng, chứng thực di chúc:

“Công chứng viên, người có thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân cấp xã không được công chứng, chứng thực đối với di chúc nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc;
2. Người có cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật;
3. Người có quyền, nghĩa vụ về tài sản liên quan tới nội dung di chúc.”

Người làm chứng di chúc phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí sau: phải là người có đầy đủ năng lực hành vi dân sự (từ đủ 18 tuổi, không tâm thần hoặc không mắc các bệnh khác mà không làm chủ  được hành vi của mình).

Ngoài ra, di chúc văn bản có người làm chứng còn phải lập theo qui định tại Điều 631 Bộ luật dân sự 2015 là di chúc phải có nội dung rõ ràng, phải có ngày, tháng năm lập di chúc, họ tên, nơi cư trú của người lập di chúc, họ tên người được hưởng di sản, di sản để lại và nơi có di sản…

Di chúc bằng văn bản có người làm chứng có ưu điểm cao hơn so với di chúc miệng vì có tính minh bạch hơn. Cũng thể hiện tính linh hoạt của pháp luật vì kể cả những người không biết chữ cũng có thể để lại di chúc bằng việc nhờ người viết hộ, chỉ cần chữ kí và điểm chỉ là bản di chúc cố hiệu lực. Tạo điều kiện cho những người bị hạn chế về tinh thần, thể chất như không thể đọc, không thể viết được quyền nhờ người khác giúp đỡ công cụ để họ thực hiện quyền định đoạt tài sản của mình sau khi qua đời.

Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, di chúc bằng văn bản có người làm chứng vẫn tồn tại một số những nhược điểm sau: Di chúc có người làm chứng rất khó nhận biết về ý chí của người để lại di sản, vì người lập di chúc không tự viết để thể hiện ý chí tự mình viết bản di chúc, mà ý chí tự nguyện của người để lại di sản  phải thông qua  người khác thực hiện khác biệt với di chúc không có người làm chứng.

Còn việc ký tên, điểm chỉ là dấu ấn duy nhất để xác định ý chí tự nguyện của người lập di chúc, thì di chúc này khó có thể coi là hợp pháp và như vậy di chúc khó mà thực hiện được. Trường hợp này phải do tòa án có thẩm quyền giải quyết, nếu có tranh chấp.

Từ những nhược điểm trên em xin đưa ra một vài kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật về luật thừa kế theo di chúc:

Em thấy rằng, pháp luật nên quy định thêm các hình thức lập di chúc mới ngoài di chúc bằng văn bản và di chúc miệng. hiện nay xã hội ngày càng phát triển, đi cùng với đó là sự tiến bộ của khoa học công nghệ. Chính vì vậy những hình thức như ghi hình, ghi âm cũng vô cùng phát triển. Vậy tại sao chúng ta không công nhận các hình thức như ghi hình, ghi âm vào việc lập di chúc. Mỗi cá nhân hoàn toàn có thể tự mình ghi lại ý nguyện của bản thân mà không cần bất kì người viết hộ nào. Nó sẽ thể hiện đúng ý chí của người lập di chúc. Cũng vô cùng thuận tiện nếu người lập di chúc không biết chữ, họ có thể ghi lại lời nói của mình để làm di chúc. Việc công nhận hình thức ghi âm, ghi hình đối với di chúc cũng là một giải pháp cần được cân nhắc áp dụng trong pháp luật nước ta để vừa đa dạng hình thức lập di chúc, tạo sự thuận tiện cho người lập di chúc, đặc biệt trong những tình huống cấp thiết, phù hợp với sự phát triển của xã hội hiện nay.  Qua phân tích chúng ta có thể thấy rằng vẫn còn một số hạn chế nhất định về mặt lý luận, cũng như chưa phù hợp hoàn toàn với xu thế hiện tại. Chính vì vậy em xin đưa ra một vài kiến nghị về vấn đề thừa kế theo di chúc bằng văn bản có người làm chứng.  bài viết của em còn nhiều sai xót, mong thầy (cô) đưa ra ý kiến để em hiểu và hoàn thiện bài viết!

[… Vui lòng tải về để xem đầy đủ nội dung tài liệu này]

TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG