[Tiểu luận 2024] Pháp luật áp dụng đối với quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài

THÔNG TIN TIỂU LUẬN

• Trường: Đại học Luật Hà Nội
• Định dạng: WORD
• Số trang: 31 trang (cả bìa)
• Năm: 2024 / Mã số: B0115.
• Pháp luật áp dụng: Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

XEM TRƯỚC NỘI DUNG

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh hội nhập như hiện nay, hôn nhân giữa người Việt Nam với người nước ngoài cũng đang dần trở nên phổ biến và cũng đang được pháp luật bảo vệ dựa trên nguyên tắc tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng như hôn giữa những người Việt Nam với nhau. Thế nhưng khi áp dụng vào thực tiễn thì vẫn còn nhiều thiết sót, dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực đối với chủ thể cũng như là những giá trị đạo đức truyền thống của xã hội. Vì vậy, việc kết hôn có yếu tố nước ngoài luôn là điều quan trọng cũng như là cần hoàn thiện đối với pháp luật ở nước ta.

Với mong muốn được tìm hiểu kĩ hơn để đưa ra những quan điểm của bản thân về vấn đề này trên cơ sở những kiến thức đã được tích luỹ và tình hình áp dụng pháp luật trên thực tiễn để giúp chúng ta có một cái nhìn bao quát và toàn diện về vấn đề kết hôn có yếu tố nước ngoài, chúng em đã chọn đề tài “Pháp luật áp dụng đối với quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài” để làm rõ các vấn đề nêu trên..

Tình hình nghiên cứu đề tài

Hiện nay kết hôn có yếu tố nước ngoài được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu với những bài nghiên cứu như: Luận văn thạc sĩ: “Vấn đề kết hôn giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài theo Pháp Luật Việt Nam, so sánh với pháp luật một số nước trên thế giới” của tác giả Hoàng Như Thái; Luận văn thạc sĩ: “Đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài từ thực tiễn tỉnh Lâm Đồng” của tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa. Ngoài ra, còn có những cuốn sách như “Pháp luật áp dụng đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài theo quy định BLDS 2015” của TS. Trần Minh Ngọc, Nhà xuất bản Lao động; “Bình luận hôn nhân gia đình” của LS.Nguyễn Thị Chi, Nhà xuất bản Lao động và còn nhiều bài viết liên quan đến vấn đề kết hôn có yếu tố nước ngoài.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Một số vấn đề về quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài và thực tiễn áp dụng qua các trường hợp, bản án cụ thể.

Phạm vi nghiên cứu: Những nội dung pháp lý liên quan tới các quy định của pháp luật trong quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

4.1. Mục tiêu

Mục tiêu của đề tài là nghiên cứu các quy định pháp luật về kết hôn có yếu tố nước ngoài. Đồng thời, thực hiện việc so sánh quy định pháp luật Việt Nam hiện hành với một số quốc gia trên thế giới, từ đó có những đánh giá về tính hiệu quả của việc áp dụng các quy định của pháp luật trong thực tiễn nhằm nhận thức rõ ưu, khuyết điểm còn tồn tại để có thể đưa ra những đề xuất kiến nghị góp phần hoàn thiện pháp luật

4.2. Nhiệm vụ

Nhiệm vụ của việc nghiên cứu: (i) Làm rõ một số vấn đề lý luận liên quan đến quan hệ hôn nhân gia đình và kết hôn có yếu tố nước ngoài trên các cơ sở pháp luật Việt Nam hiện hành như khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc, ý nghĩa,… ; (ii)Tìm hiểu và so sánh pháp luật quốc gia của một số nước trên thế giới về quan hệ trên; (iii) Phân tích thực trạng quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt nam và có những đánh giá, nhận xét, đề xuất kiến nghị.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài áp dụng các phương pháp sau: Thống kê, so sánh, phân tích, đánh giá, tổng hợp và khảo sát thực tiễn nhằm có những góc nhìn ở nhiều khía cạnh khác nhau trong phạm vi đề tài.

Ý nghĩa của đề tài

Đề tài góp phần hoàn thiện hệ thống cơ sở lý luận và pháp luật về quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài.

Qua quá trình nghiên cứu và so sánh với pháp luật quốc gia các nước trên thế giới. Nhóm thực hiện đã chỉ ra được một số bất cập và thiếu sót trong quy định của pháp luật Việt Nam về quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài từ đó nhóm đã đưa ra những giải pháp để khắc phục vấn đề trên.

Bố cục đề tài

Ngoài phần mở đầu, lời kết, danh mục tài liệu tham khảo và danh mục các từ viết tắt. Nội dung của đề tài còn bao gồm 03 chương chính:

Chương 1: Tổng quan về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài;

Chương 2: Quy định pháp luật về quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài của Việt Nam và một số quốc gia trên thế giới;

Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luật quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam.

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUAN HỆ HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI

1.1. Khái niệm hôn nhân và gia đình có yếu nước ngoài

Theo khoản 2, Điều 663 BLDS 2015 “yếu tố nước ngoài” của quan hệ dân sự thuộc các trường hợp sau: “(i) Có ít nhất một trong các bên tham gia là cá nhân, pháp nhân nước ngoài; (ii) Các bên tham gia đều là công dân Việt Nam, pháp nhân Việt Nam nhưng việc xác lập, thay đổi, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ đó xảy ra tại nước ngoài; (iii) Các bên tham gia đều là công dân Việt Nam, pháp nhân Việt Nam nhưng đối tượng của quan hệ dân sự đó ở nước ngoài.”

Để phù hợp với từng đối tượng, “yếu tố nước ngoài” còn được quy định cụ thể trong pháp luật Hôn nhân và gia đình của Việt Nam. Theo khoản 25 Điều 3 Luật HNGĐ 2014 quy định: “Quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài là quan hệ hôn nhân và gia đình mà ít nhất một bên tham gia là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài; quan hệ hôn nhân và gia đình giữa các bên tham gia là công dân Việt Nam nhưng căn cứ để xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó theo pháp luật nước ngoài, phát sinh tại nước ngoài hoặc tài sản liên quan đến quan hệ đó ở nước ngoài.”

Từ những quy định nêu trên, quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài là những quan hệ thuộc các trường hợp sau:

Thứ nhất, ít nhất một bên chủ thể tham gia quan hệ hôn nhân gia đình là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Thứ hai, sự kiện pháp lý do có bên tham gia là công dân Việt Nam những căn cứ làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt QHHN xảy ra ở nước ngoài.

Thứ ba, tài sản của chủ thể liên quan đến quan hệ này ở nước ngoài.

1.2. Khái niệm, đặc điểm kết hôn có yếu tố nước ngoài

1.2.1. Khái niệm

Khái niệm kết hôn đã được pháp luật nước ta quy định ở Luật HNGĐ 2014, theo điều 3 Luật HNGĐ quy định khái niệm “kết hôn” như sau: “Kết hôn là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng với nhau theo quy định của Luật này về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn”.

Trong bối cảnh ngày nay, do sự giao lưu kinh tế và văn hóa giữa các quốc gia thế giới ngày càng phát triển, có nhiều công dân Việt Nam sinh sống, làm việc ở nước ngoài và ngược lại cũng có nhiều người nước ngoài sinh sống, làm việc ở Việt Nam. Do đó dễ dàng nảy sinh mối quan hệ tình cảm, dẫn đến quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài ngày càng phổ biến và phát triển.

Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa quy định rõ khái niệm về kết hôn có yếu tố nước ngoài. Tuy nhiên, kết hôn là cơ sở để xác lập hôn nhân, ta có thể dựa vào cơ sở xác định yếu tố nước ngoài của hôn nhân đã phân tích ở mục 1.1 để suy ra cơ sở xác định yếu tố nước ngoài của kết hôn. Từ đó, có thể hiểu “Kết hôn có yếu tố nước ngoài” là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng thuộc các trường hợp sau:“(i) Kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, (ii) Kết hôn giữa công dân Việt Nam cư trú ở trong nước với công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài, (iii) Kết hôn giữa công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài với nhau, (iv) Kết hôn giữa công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài với công dân Việt Nam hoặc người nước ngoài”.

1.2.2. Đặc điểm

Kết hôn là một trong những yếu tố xây dựng nên quan hệ hôn nhân và gia đình. Do đó, đặc điểm của kết hôn có yếu tố nước ngoài sẽ xuất phát những quy định về quan hệ hôn nhân gia đình. Kết hôn có yếu tố nước ngoài có một số đặc điểm sau:

Là một loại quan hệ dân sự đặc biệt: (i) Đối tượng điều chỉnh tương tự như pháp luật về dân sự; (ii) Phương pháp điều chỉnh của kết hôn có yếu tố nước ngoài cũng dựa trên các phương pháp điều chỉnh của pháp luật dân sự; (ii) Yếu tố tình cảm giữa các chủ thể quyết định việc xác lập, tồn tại hay chấm dứt quan hệ.

Được điều chỉnh bởi nhiều hệ thống pháp luật: Do có yếu tố bên ngoài tác động nên quan hệ kết hôn thường do hai hay nhiều hệ thống pháp luật điều chỉnh. Điều này dẫn đến tình trạng xung đột pháp luật, cần cân nhắc lựa chọn hệ thống pháp luật áp dụng phù hợp cho các mối quan hệ này.

TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG

[Tiểu luận 2024] Pháp luật áp dụng đối với quan hệ kết hôn có yếu tố nước ngoài