[Tiểu luận 2025] Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do dùng chất kích thích gây ra – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Bình Định (MS-B0866)

THÔNG TIN TIỂU LUẬN

• Trường: Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Định dạng: WORD
• Số trang: 22 trang (Không bao gồm bìa, Mục lục)
• Năm: 2025 / Mã số: MS-B0866.

XEM TRƯỚC NỘI DUNG

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Khi xảy ra một hành vi gây thiệt hại thì có thể phát sinh phát sinh một hoặc đồng thời nhiều loại trách nhiệm pháp lý đối với chủ thể gây thiệt hại nếu nó thỏa mãn điều kiện phát sinh của từng loại trách nhiệm pháp lý đó như: Trách nhiệm hành chính, trách nhiệm hình sự, trách nhiệm kỷ luật, trách nhiệm dân sự… Trong đó trách nhiệm bồi thường nói chung và trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói riêng là một trong các loại trách nhiệm dân sự.

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng rất đa dạng, tính đa dạng này xuất phát từ tính đa dạng của chủ thể gây thiệt hại, đối tượng bị thiệt hại, hoàn cảnh gây thiệt hại,… do đó Bộ luật Dân sự năm 2015 (sau đây viết tắt là BLDS) quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong từng trường hợp cụ thể như: Bồi thường thiệt hại trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (Điều 594 BLDS); Bồi thường thiệt hại trong trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết (Điều 595 BLDS); Bồi thường thiệt hại do người dùng chất kích thích gây ra (Điều 596 BLDS); Bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra (Điều 597 BLDS); Bồi thường thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra (Điều 598 BLDS);…

Về nguyên tắc, pháp luật nói chung và pháp luật dân sự nói riêng buộc con người phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với hành vi và hậu quả của hành vi đó gây ra cho xã hội trong trường hợp họ nhận thức và làm chủ được hành vi gây thiệt hại đó[1]. Điều này có nghĩa là trong trường hợp người gây thiệt hại không nhận thức và làm chủ được hành vi gây thiệt hại của mình thì không phải chịu trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên nếu người gây thiệt hại tự đặt mình vào tình trạng không nhận thức và làm chủ hành vi của mình thì họ vẫn phải chịu trách nhiệm về hậu quả của hành vi đó. Đó chính là các trường hợp người dùng chất kích thích như rượu, bia, ma túy,… gây thiệt hại thì người đó phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 596 BLDS. Sở dĩ pháp luật dân sự quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp này là bởi vì trước khi họ đặt mình lâm vào tình trạng không nhận thức, làm chủ hành vi (uống rượu, bia, sử dụng trái phép chất ma túy,…) và gây thiệt hại thì họ là người hoàn toàn có đủ khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của mình, do đó họ phải chịu trách nhiệm đối với hành vi gây thiệt hại của mình. Tuy nhiên, chế định này hiện nay còn có nhiều quan điểm trái chiều trong khoa học pháp lý.

Mặc dù đã có một số công trình nghiên cứu khoa học nghiên cứu về trách nhiệm pháp lý liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật trong trường hợp sử dụng chất kích thích dưới nhiều góc độ khác nhau, trong đó đa phần các công trình nghiên cứu dưới góc độ pháp luật hành chính và pháp luật hình sự như: Trần Hữu Tráng (2012), Cần hình sự hóa hành vi đã sử dụng rượu, bia hoặc các chất kích thích khác mà vẫn điều khiển các phương tiện giao thông để phòng ngừa tai nạn, Tạp chí Tòa án số 12/2012; Nguyễn Hữu Cảnh (2015), Bàn về phạm tội trong tình trạng say do dùng rượu hoặc chất kích thích, Tạp chí Kiểm sát số 04/2015; Phạm Văn Báu (2020), Trách nhiệm hình sự của người bị loạn tâm thần do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác, Tạp chí Tòa án nhân dân số 09/2020; Nguyễn Thị Thanh Huyền (2016), Áp dụng pháp luật xử lý hành chính đối với người lái xe trong tình trạng sử dụng chất kích thích qua thực tiễn ở thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa luật Trường Đại học Quốc gia Hà Nội. Nhưng chỉ có luận văn thạc sĩ luật học của tác giả Nguyễn Anh Tùng với đề tài Bồi thường thiệt hại do người dùng chất kích thích gây ra theo Pháp luật Việt Nam nghiên cứu trực tiếp vấn đề nêu trên ở khía cạnh pháp luật dân sự. Các tài liệu trên là nguồn tham khảo hữu ích về lý luận và thực tiễn khi nghiên cứu lý luận về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do dùng chất kích thích gây ra.

Tác giả nhận thấy ở địa phương nơi tác giả sinh sống và làm việc (tỉnh Bình Định) xảy ra một số vụ án hình sự hoặc tranh chấp dân sự xảy ra do bị can, bị cáo, người gây thiệt hại lâm vào tình trạng “say xỉn” do dùng đồ uống có cồn hoặc tình trạng “ngáo đá” do sử dụng trái phép chất ma túy gây ra… nhưng có khó khăn trong công tác xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người gây thiệt hại trong cả phần giải quyết phần dân sự trong vụ án hình sự và giải quyết vụ án dân sự xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau trong đó có nguyên nhân xuất phát từ một số tồn tại, vướng mắc, bất cập trong quy định của pháp luật dân sự về chế định bồi thường thiệt hại do người dùng chất kích thích gây ra do đó tác giả lựa chọn đề tài “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do dùng chất kích thích gây ra – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Bình Định” làm đề tài tiểu luận kết thúc môn học Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng của mình.

Trong phạm vi tiểu luận và giới hạn của môn học Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, từ việc phân tích một số vấn đề lý luận và quy định của pháp luật dân sự Việt Nam về Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do dùng chất kích thích gây ra, tác giả liên hệ với thực tiễn xét xử tại các Tòa án trên địa bàn tỉnh Bình Định, từ đó chỉ ra các khó khăn, vướng mắc xảy ra trong thực tế và đề ra một số giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về chế định này trong thời gian tới

[1] Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam, Tập 2, Nxb. Công an nhân dân, tr. 340.

[… Vui lòng tải về để xem đầy đủ nội dung tài liệu này]

TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG