8.75 ĐIỂM Tiểu luận Chính quyền và luật lệ thời kỳ chống đồng hóa và đấu tranh giành độc lập dân tộc (năm 179 TCN-938)

• Trường học: Đại học Luật TP.HCM
• Điểm số: 8.75 điểm
• Số trang: 20 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B1119 | Năm 2026

Phí tải: 79.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC ẢNH BÌA VÀ MỤC LỤC: “Chính quyền và luật lệ thời kỳ chống đồng hóa và đấu tranh giành độc lập dân tộc (năm 179 TCN-938)”

LỜI MỞ ĐẦU:

Năm 179 tr. CN, Triệu Đà vua nước Nam Việt (một chính quyền cát cứ ở nam Trung Quốc) đánh bại triều An Dương Vương, thống trị Âu Lạc. Từ đó, các triều đại phong kiến Trung Hoa kế tiếp nhau thống trị nước ta. Thời kỳ này thường được gọi là thời Bắc thuộc. Đến năm 938, Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán xâm lược, xác lập nền độc lập dân tộc một cách vững chắc, chấm dứt 1117 năm đô hộ của các triều đại phong kiến Trung Hoa.

Trong suốt hơn 10 thế kỷ, các triều đại phong kiến Trung Hoa đã thực hiện nhiều biện pháp, áp dụng nhiều phương pháp để củng cố nền thống trị, thực hiện âm mưu đồng hóa đất nước ta, biến đất nước ta thành nội địa của Trung Quốc. Nhưng ý đồ của chúng không thực hiện được. Cuộc đấu tranh bền bỉ và quyết liệt của nhân dân ta đã làm gián đoạn, cuối cùng bẻ gẫy âm mưu thâm độc đó. Các chính quyền tự chủ được thiết lập trong những giai đoạn ngắn, tuy tổ chức còn đơn giản và mang danh nghĩa chính quyền địa phương của nhà nước phong kiến Trung Quốc nhưng đã từng bước đặt nền móng cho sự toàn thắng của công cuộc đấu tranh giành độc lập và ra đời một nhà nước độc lập tự chủ vững mạnh vào thế kỷ X.

Với những nhận định như đã nêu trên, em chọn chủ đề: “Chính quyền và luật lệ thời kỳ chống đồng hóa, đấu tranh giành độc lập dân tộc (179 TCN – 938)” làm bài Tiểu luận môn học Lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam trước năm 1945.

1.1. Tổ chức bộ máy chính quyền đô hộ phương Bắc

Trong suốt thời kỳ Bắc thuộc, tổ chức bộ máy chính quyền đô hộ phát triển qua hai giai đoạn tương ứng với khả năng và mức độ trực trị của các triều đại phong kiến phương Bắc trên đất nước ta:

– Giai đoạn từ năm 179 TCN đến năm 40: Chính quyền đô hộ tổ chức bộ máy trực trị tới cấp quận.

– Giai đoạn từ năm 43 trở đi: Chính quyền đô hộ tổ chức bộ máy trực trị tới cấp huyện.

Giữa hai giai đoạn này có sự khác biệt lớn về phương thức tổ chức bộ máy đô hộ và đội ngũ quan lại thực hiện chức năng đô hộ.

1.1.1. Tổ chức bộ máy chính quyền đô hộ giai đoạn 179 TCN- 40

Triệu Đà là vua của nước Nam Việt – một nhà nước cát cứ ở Trung Quốc. Sau khi xâm lược Âu Lạc, Triệu Đà sáp nhập Âu Lạc vào nước Nam Việt. Lãnh thổ Âu Lạc bị chia làm hai quận Giao Chỉ (Bắc Bộ) và Cửu Chân (Thanh Nghệ Tĩnh). Trông coi hai quận này là hai viên quan điển sứ, đại diện cho triều đình nhà Triệu. Quan điển sứ không phải là thái thú (quan văn), cũng không phải là thái úy (quan võ), mà chỉ như là sứ giả của vua nhà Triệu. Bên dưới cấp quận, các cấp hành chính cũ của Âu Lạc và chế độ Lạc tướng của người Việt vẫn được giữ nguyên. Các Lạc tướng phải thần phục và nộp cống cho triều đình nhà Triệu, thông qua hai viên quan điển sứ. Giúp việc cho quan điển sứ có tả tướng và một số quân đồn trú ở hai quận để kiềm chế các Lạc tướng và nhân dân Âu Lạc. Như vậy, triều đình vua Triệu chưa trực tiếp cai trị Âu Lạc. Cơ sở xã hội của Âu Lạc hầu như chưa bị đụng chạm. Đây có thể là thủ đoạn cai trị khôn ngoan của nhà Triệu bởi lẽ, một mặt có thể Nam Việt chưa đủ sức với tay trực trị tới Âu Lạc; mặt khác cũng có thể Nam Việt là triều đình cát cứ ở Trung Quốc do vậy muốn tồn tại được thì ngoài sự giúp đỡ của thiểu số người Hán, còn cần phải được sự ủng hộ của những thủ lĩnh địa phương người Việt – các Lạc tướng. Thực tế cho thấy, với cách tổ chức bộ máy cai trị như vậy, nhà Triệu không vấp phải sự phản ứng quyết liệt của nhân dân Âu Lạc và tập đoàn thống trị Âu Lạc cũ. Các thư tịch cổ và các tài liệu khác không cho biết một biến động chính trị lớn nào ở Giao Chỉ và Cửu Chân trong hơn 60 năm thống trị của nhà Triệu.

Sau khi chinh phục được Nam Việt trong đó có Âu Lạc cũ, nhà Tây Hán chia vùng mới chiếm được làm 9 quận. Vùng đất Âu Lạc, ngoài hai quận Giao Chỉ và Cửu Chân cũ còn có thêm quận Nhật Nam (là vùng lãnh thổ từ đèo Ngang trở vào tới đèo Hải Vân, bao gồm một phần đất đai của người Chămpa). Năm 106 TCN, nhà Tây Hán lập thêm một cấp hành chính mới là cấp châu trên cấp quận nên từ đó miền đất gồm 7 quận miền lục địa (trừ 2 quận ở đảo Hải Nam) của nước Nam Việt cũ được trở thành một châu. Quận Giao Chỉ là quận lớn nhất, được lấy tên đặt cho tên châu – Giao châu và trung tâm quận Giao Chỉ là Mê Linh cũng được lấy làm nơi đặt trụ sở của châu. Đứng đầu châu là viên thứ sử, phụ trách thanh tra công việc của quận. Đứng đầu mỗi quận là một viên thái thú phụ trách hành chính dân sự và một viên đô úy chỉ huy quân sự. Dưới cấp quận là cấp huyện do bộ đổi thành, Lạc tướng được đổi gọi là huyện lệnh và được cha truyền con nối nắm quyền cai trị. Như vậy, so với nhà Triệu, nhà Tây Hán đã tiến thêm một bước trong tổ chức bộ máy chính quyền đô hộ, thực hiện sự cai trị trực tiếp mặc dù mức độ trực trị mới chỉ dừng ở cấp châu, quận.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Tài liệu học tập và nghiên cứu: Lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam (Lưu hành nội bộ), Viện Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
2. Hồ Chí Minh, [Nội dung chỉ hiển thị trong bản tải về], Nhà xuất bản pháp lý, Hà Nội 1985.
3. Hồ Chí Minh, [Nội dung chỉ hiển thị trong bản tải về], Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội 2000.
4. Viện Nhà nước và pháp luật – Học viện Chính trị- Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh: [Nội dung chỉ hiển thị trong bản tải về], NXB Chính trị – Hành chính, Hà Nội 2009.