8.50 ĐIỂM Tiểu luận: Đặc điểm của hoạt động nhận thức trong giai đoạn xét xử

• Trường học: Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Điểm số: 8.50 điểm
• Số trang: 13 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B1058 | Năm 2025

Phí tải: 59.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC TRANG BÌA

XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT

LỜI MỞ ĐẦU

Trong  hoạt động tư pháp nói chung, hoạt động xét xử nói riêng, nhận thức đóng một vai trò hết sức quan trọng. Nó là bộ phận, là một mặt hoạt động rất cơ bản, cần thiết không thể thiếu  trong hoạt động tư pháp. Nhận thức góp phần xây dựng, thúc đẩy nhanh việc hoàn thành mục đích, nhiệm vụ của giai đoạn xét xử trong hoạt động tư pháp. Tìm hiểu về hoạt động nhận thức trong  tâm lý học giúp chúng ta hiểu được cấu trúc, đặc điểm, vai trò của hoạt động nhận thức trong các giai đoạn của hoạt động tư pháp nói chung và hoạt động xét xử nói riêng; từ đó giúp cho hoạt động xét xử đạt chất lượng cao, hiệu quả tốt. Nhận thức được tầm quan trọng đó, sau đây em xin phép lựa chọn đề bài số 9: “Đặc điểm của hoạt động nhận thức trong giai đoạn xét xử”, để được đi sâu và làm rõ hơn về vấn đề này.

CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG NHẬN THỨC TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ

1.1. Khái quát về hoạt động nhận thức trong giai đoạn xét xử

1.1.1. Khái niệm hoạt động nhận thức

Con người là thực thể sống tồn tại, hoạt động trong thế giới khách quan, con người phải nhận thức, tỏ thái độ và hành động với thế giới ấy. Nhận thức, tình cảm và hành động là ba mặt cơ bản của đời sống tâm lý con người. Trong quá trình hoạt động, con người phải nhận thức, thông qua hoạt động nhận thức, hiện thực xung quanh và hiện thực của bản thân được phản ánh, trên cơ sở đó con người tỏ thái độ, tình cảm và hành động, từ đó có thể hiểu rằng: “Hoạt động nhận thức là quá trình tâm lý phản ánh hiện thực khách quan và bản thân con người thông qua các cơ quan cảm giác và dựa trên những hiểu biết vốn liếng kinh nghiệm đã có của bản thân”¹Giáo trình tâm lý học Tư pháp – Trường Đại học Luật Hà Nội.. Việc nhận thức của con người về thế giới khách quan diễn ra từ mức độ thấp đến mức độ cao, từ đơn giản đến phức tạp. Mức độ thấp là nhận thức cảm tính, bao gồm cảm giác và tri giác, trong đó con người mới chỉ phản ánh những thuộc tính bên ngoài, những cái đang tác động trực tiếp đến các cơ quan cảm giác tương ứng của con người. Mức độ cao hơn là nhận thức lý tính, bao gồm tư duy và tưởng tượng, trong đó con người phản ánh được các thuộc tính bản chất bên trong, những mối liên hệ và quan hệ có tính quy luật của các sự vật và hiện tượng trong hiện thực khách quan.

• Nhận thức cảm tính: là quá trình nhận thức phản ảnh những thuộc tính, những đặc điểm bề ngoài của sự vật, hiện tượng khi chúng tác động trực tiếp lên các giác quan của con người. Nhận thức cảm tính sẽ đem lại những hình ảnh cụ thể về sự vật, sự việc đang tác động vào chúng ta. Nhờ có nhận thức cảm tính, con người có thể nhận biết được sự tồn tại của thế giới xung quanh. Nhận thức cảm tính bao gồm hai mức độ: cảm giác và tri giác.
• Nhận thức lý tính: là quá trình con người luôn luôn suy nghĩ, tìm kiếm và sáng tạo (bao gồm tư duy và tưởng tượng). Bằng các thao tác của tư duy (phân tích, so sánh, tổng hợp, trừu tượng hóa, khái quát hóa), con người nhận thức được những thuộc tính bản chất, những mối liên hệ, các quy luật của các sự vật hiện tượng. Qúa trình nhận thức tưởng tượng sẽ giúp cho con người có thể dựa trên những kinh nghiệm, vốn sống đã có, xây dựng và sáng tạo nên những hình ảnh, biểu tượng hoàn toàn mới, chưa từng có trong kinh nghiệm của họ. Tư duy và tưởng tượng giúp con người khám phá được bản chất của thế giới khách quan, không ngừng sáng tạo, làm ra những điều kỳ diệu phục vụ cho lợi ích của mình.

Thông qua đó, có thể nhận định rằng nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, bổ sung cho nhau, chi phối, tác động lẫn nhau và chúng chính là cơ sở, nền tảng cho mọi hoạt động tâm lý của con người.

1.1.2. Mục đích của hoạt động nhận thức trong giai đoạn xét xử

Hoạt động nhận thức là bộ phận, một mặt hoạt động rất cơ bản cần thiết, không thể thiếu được của hoạt động tư pháp nói chung và hoạt động xét xử nói riêng. Bất kỳ một chủ thể nào của hoạt động tư pháp (Điều tra viên, Thẩm phán, Kiểm sát viên, Hội thẩm nhân dân…) khi tiến hành nhiệm vụ của mình đều phải sử dụng hoạt động nhận thức. Trong hoạt động xét xử, hoạt động nhận thức còn nhằm thực hiện các mục đích sau: Phân tích, đánh giá các chứng cứ để làm sáng tỏ sự thật khách quan của vụ án thông qua việc nghiên cứu hồ sơ vụ án và xét hỏi trực tiếp tại phiên tòa; tìm hiểu động cơ, mục đích của người tham gia tố tụng; nắm bắt được đặc điểm tâm lý của những người tham gia tố tụng; đưa ra cách thức, phương pháp tác động tâm lý đến những người tham gia tố tụng;

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Giáo trình Tâm lí học Tư pháp, Trường Đại học Luật Hà Nội, NXB CAND, Hà Nội 2006
2. Giáo trình tâm lí học Tư pháp – Chu Liên Anh, Dương Thị Loan, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2010.
3. Hướng dẫn trả lời lí thuyết, giải bài tập tình huống và trắc nghiệm, Chu Liên Anh, Dương Thị Loan, Tâm lí học tư pháp, NXB Chính trị – Hành chính, Hà Nội, 2010.
4. http://www.hcmulaw.edu.vn/hcmulaw/index.php?option=com_content&view=article&id=10362:s-kcb-nckh&catid=309:s-kcb-nckh&Itemid=357
5. http://www.annamlaw.vn/nghiencuu/phapluattotunghinhsu/tabid/470256/articleType/ArticleView/articleId/25520.aspx
6. http://hvta.toaan.gov.vn/portal/page/portal/hvta/27676686/27677461?pers_id=28346379&folder_id=&item_id=191099684&p_details=1
7. https://svhlu.blogspot.com/2016/03/vai-tro-cua-hoat-ong-nhan-thuc-trong.html.

CHÚ THÍCH

• 1
  Giáo trình tâm lý học Tư pháp – Trường Đại học Luật Hà Nội.