[Tiểu luận 2025] Phân tích các vấn đề lý luận về mục đích và nguyên tắc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội theo Luật Tư pháp người chưa thành niên (9.25 điểm) (MS-B1034)

THÔNG TIN TIỂU LUẬN

• Trường: Đại học Luật Hà Nội
• Định dạng: WORD
• Số trang: 50 trang (Không bao gồm bìa, Mục lục)
• Năm: 2025 / Mã số: B1034.

XEM TRƯỚC NỘI DUNG

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Quyền của trẻ em, thanh niên hay người chưa thành niên (NCTN) đã được hiến định tại Hiến pháp 1946, cho thấy từ lâu quy định pháp luật của Việt Nam vẫn mang nhiều tư tưởng tầm thời đại, nhiều giá trị trường tồn, mà đặc biệt là các quyền hiến định của NCTN vẫn luôn được kế thừa tại các Hiến pháp sau này[1]. Tư tưởng đó đã được kế thừa bởi Hiến pháp 2013 với các quyền được chăm sóc, giáo dục, quyền được bảo vệ khỏi các hành vi bị xâm hại được quy định tại Điều 37. Quy định trên là những nguyên tắc cơ bản nhất của quyền NCTN được đông đảo các quan điểm tiến bộ về tư pháp hình sự quốc tế công nhận, đó là bước đệm ban đầu cho các văn bản về cải cách tư pháp, đặc biệt là các vấn đề về TPNCTN sau này.

Trẻ em hay NCTN là trọng tâm chính trong định hướng cải cách tư pháp. Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới với quan điểm chỉ đạo là “Lấy con người làm trung tâm, mục tiêu, chủ thể và động lực phát triển đất nước”[2]. Quan điểm này thể hiện việc cải cách tư pháp sẽ thực hiện, xoay theo trục chính là con người, NCTN với tư cách là thế hệ tương lai, là con người cụ thể của tương lai sau này nên việc thiết lập các chế định về TPNCTN là điều hết sức cần thiết. Ngoài ra, yêu cầu đặt ra là “nội luật hóa các điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam đã tham gia”[3], Việt Nam đã từ lâu là thành viên của Công ước về quyền Trẻ em 1989 (Convention on the Rights of the Child – CRC), đã tham gia từ 20/02/1990, là quốc gia đầu tiên của Châu Á và quốc gia thứ hai trên thế phê chuẩn công ước[4], trong năm 2022 Ủy ban quyền Trẻ em của Liên hợp quốc (Committee on the Rights of the Child) đã khuyến nghị Việt Nam “xây dựng và thông qua một đạo luật toàn diện về TPNCTN, cung cấp khuôn khổ pháp lý cho hệ thống TPNCTN”[5]. Vấn đề này là một trong những yêu cầu cấp bách trong việc đảm bảo sự quyết liệt thực hiện các nội dung về cải cách TPNCTN. Quan điểm chỉ đạo và yêu cầu nội luật hóa là hai mặt chủ quan và khách quan, giữa ý chí bên trong và yêu cầu thực tiễn bên ngoài đã tạo động lực giúp cho các chế định về TPNCTN mà điển hình nhất là Luật TPNCTN ra đời.

Trong bối cảnh cải cách tư pháp và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, việc xây dựng, “phát triển hệ thống tư pháp thân thiện và bảo vệ NCTN”[6] có tính nhân văn, tiến bộ và có hiệu quả đã trở thành một trong những ưu tiên quan trọng của tiến trình cải cách TPNCTN. Điều này được thể hiện rõ nét qua việc Quốc hội thông qua Luật TPNCTN năm 2024 (sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2026), đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc tiếp cận các chuẩn mực quốc tế về quyền NCTN và TPNCTN.

So với Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017, 2024, 2025 quy định tại Chương XII về những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, thì các BPXLCH (XLCH) của Luật TPNCTN 2024 được xem là một trong những biện pháp tiến bộ nhất, phản ánh xu hướng hiện đại trong TPNCTN trên thế giới. Điển hình là hai quy định tại Điều 34 – Mục đích XLCH và Điều 35 – Nguyên tắc áp dụng XLCH, được xem là điểm khởi đầu, định hướng cho toàn bộ hoạt động theo sau (mục đích XLCH) và vai trò là quy tắc, nền tảng để đạt được mục đích đó (nguyên tắc XLCH), hai nội dung này đã tạo nền tảng pháp lý cho việc áp dụng các biện pháp thay thế cho xử lý hình sự truyền thống đối với NCTN phạm tội.

[1] Hoàng Minh Khôi (2013), “Cần hiến định quyền của người chưa thành niên trong Hiến pháp”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, (1 (237)), tr. 1.

[2] Khoản 3 Mục II, Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.

[3] Khoản 2 Mục IV, Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.

[4] Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, “Kỷ niệm 25 năm Việt Nam phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về quyền người chưa thành niên”, Cổng thông tin Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, [https://molisa.gov.vn/baiviet/24042?tintucID=24042] (truy cập ngày 17/3/2025).

[5] Nguyễn Hòa Bình, “Những định hướng lớn trong xây dựng Luật TPNCTN ở Việt Nam”, Tạp chí Cộng sản, [https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/nhung-dinh-huong-lon- trong-xay-dung-luat-tu-phap-nguoi-chua-thanh-nien-o-viet-n-1] (truy cập ngày 17/3/2025).

[6] Khoản 4, Chỉ thị số 28-CT/TW ngày 25/12/2023 của Bộ Chính trị về tăng cường công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ NCTN đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

[… Vui lòng tải về để xem đầy đủ nội dung tài liệu này]

TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG