9.00 ĐIỂM Tiểu luận Phân tích cuộc chiến của Mỹ tại Iraq năm 2003 với lý do Iraq sở hữu vũ khí huỷ diệt hàng loạt

• Trường học: Đại học Luật TP.HCM
• Điểm số: 9.00 điểm
• Số trang: 18 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B1098 | Năm 2026

Phí tải: 79.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRANG BÌA

XEM TRANG MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Ngăn chặn chiến tranh là nguyện vọng, là nỗ lực chung của cả mỗi dân tộc yêu chuộng hoà bình bởi chiến tranh, vì bất cứ lý do nào, đều để lại những nỗi đau. Kể từ khi ra đời với tuyên ngôn “…các quốc gia liên hiệp quyết tâm: phòng ngừa cho những thế hệ tương lai khỏi thảm họa chiến tranh…”¹Hiến chương Liên hợp quốc (1945), tr.1., UN đã đóng vai trò nhất định trong giải quyết xung đột hay ngăn chặn “thế chiến” mới, nhưng nhân loại vẫn còn chứng kiến nhiều cuộc chiến phi nghĩa dưới lý do nguỵ tạo khác nhau. Chỉ tính riêng thời kỳ hậu “chiến tranh lạnh” và ngay trong những năm đầu tiên thế kỷ 21, Mỹ đã phát động không ít cuộc chiến với cái cớ “xúc tiến dân chủ”, “bảo vệ thế giới khỏi hiểm nguy”²Mười lăm năm cuộc chiến Iraq – lời cảnh tỉnh cho nhân loại. và “Cuộc chiến của Mỹ tại Iraq năm 2003 với lý do Iraq sở hữu vũ khí huỷ diệt hàng loạt”, chủ đề được tác giả đi vào phân tích ngay sau đây, là một trong số “không ít” đó.

PHẦN 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CHIẾN TRANH, VŨ KHÍ HUỶ DIỆT HÀNG LOẠT VÀ VAI TRÒ CỦA HỘI ĐỒNG BẢO AN LIÊN HỢP QUỐC

Việc xem xét các nội dung này sẽ giúp nắm bắt được khái niệm, nguyên tắc cơ bản trong mối quan hệ quốc trong các điều ước, tập quán quốc tế, học thuyết chính trị, quân sự quốc tế. Đồng thời, giúp phân biệt được các hành vi quốc tế có thể có những biểu hiện tương tự nhưng là khác nhau về bản chất, về hậu quả đòi hỏi quốc gia phải hết sức thận trọng trong ứng xử hay xác định, áp dụng biện pháp chế tài phù hợp, đảm bảo không bị rơi vào trường hợp áp dụng sai, áp dụng quá mức bất kỳ một nguyên tắc duy hoà bình, an ninh thế giới nào để dẫn tới phạm sai lầm khi đi vào chiến tranh như Nhật 1941, Iraq 1990, thậm chí là Mỹ 2003.

1.1. Khái quát chung về chiến tranh

C.Ph.Claodơvít, nhà lý luận quân sự nổi tiếng Vương quốc Phổ, nêu rõ quan niệm về chiến tranh trong tác phẩm “Bàn về chiến tranh” rằng: “Chiến tranh là một hành vi bạo lực dùng để buộc đối phương phục tùng ý chính của mình”. Tư tưởng trên được chủ nghĩa Mác – Lênin kế thừa và đi đến khẳng định: “Chiến tranh là hiện tượng chính trị xã hội có tính lịch sử, đó là cuộc đấu tranh vũ trang có tổ chức nhằm đạt mục đích chính trị nhất định”³Giáo trình Giáo dục Quốc phòng – An ninh, Tập 1, tr.12..

1.1.1. Nguồn gốc và bản chất chiến tranh

Xung đột hay mâu thuẫn là một tất yếu, và với một mức độ cùng phương thức xử lý phù hợp nó thúc đẩy sự không ngừng phát triển của thế giới, ngược lại nó có thể dẫn tới chiến tranh dưới dạng thức, cấp độ khác nhau một khi bị kìm nén quá mức hoặc không được giải quyết thoả đáng, triệt để; và để hướng tới việc tối đa mặt tích cực của nó đòi hỏi phải nắm bắt cho được nguồn cơn và bản chất của vấn đề.

Về cấp độ cá nhân, Sigmund Freud quy nguyên nhân chiến tranh và hành vi hiếu chiến của con người thuộc về bản năng phá hoại, bản năng chết; Franco Fornari cho rằng, chiến tranh còn xuất phát từ nỗi sợ hoang tưởng bên trong con người về kẻ thù tưởng tượng và họ gây chiến để trấn áp nỗi sợ hoang tưởng đó; John Stoessinger cho rằng, quyết định đi đến chiến tranh là kết quả của sự phân tích và lựa chọn lý trí của các nhà lãnh đạo bởi chiến tranh nó có thể đem lại cho họ nhiều quyền lực, nhiều lợi ích hơn và “đôi khi chiến tranh còn bị chi phối bởi tính cách cá nhân các nhà lãnh đạo”⁴Thuật ngữ Quan hệ Quốc tế, tr.41.. Về cấp độ quốc gia, C.Mác và Ph.Ăngghen lần luận giải rằng, điều kiện “kinh tế, chính trị, xã hội” là nguồn gốc sâu xa dẫn đến sự tồn tại chiến tranh như một tất yếu. V.I.Lênin chỉ rõ “… còn chủ nghĩa đế quốc thì còn nguy cơ xảy ra chiến tranh”⁵Giáo trình Giáo dục Quốc phòng – An ninh, Tập 1, tr.13.. Về cấp độ hệ thống quốc tế, sự phân cực hoá liên minh mạnh mẽ hay ưu thế năng lực của quốc gia bá chủ bị xói mòn, bị đe doạ bởi sự nổi lên của quốc gia khác hay sự trỗi dậy của chủ nghĩa đơn phương, bảo hộ, cường quyền áp đặt, nguy cơ chiến tranh vẫn tiềm ẩn cho dù cục diện thế giới là “đơn cực”, “lưỡng cực” hay “đa cực”⁶Thế giới đơn cực hay đa cực. và nó chỉ thay đổi dạng thức như “chiến tranh uỷ nhiệm”⁷Một số vấn đề về chiến tranh uỷ nhiệm – nhận diện và phòng ngừa. thời kỳ chiến tranh lạnh Xô – Mỹ hoặc đối đầu trực tiếp trong các thập kỷ sau đó. Carl Philipp Gottfried von Clausewitz cho rằng, để duy trì an ninh, sự tồn tại, quốc gia đều mưu tìm quyền lực, sự bành trướng của quốc gia này là nỗi lo sợ đối với quốc gia khác nên quốc gia có xu hướng phát động cuộc chiến trước để ngăn chặn.

V.I.Lênin cho rằng “chiến tranh là sự tiếp tục chính trị bằng những biện pháp khác”, còn “chính trị là sự phản ánh tập trung của kinh tế …  là mối quan hệ giữa các dân tộc”⁸Giáo trình Giáo dục Quốc phòng – An ninh, Tập 1, tr.14.. Chính trị chi phối và quyết định tiến trình, kết cục chiến tranh, sử dụng kết quả chiến tranh để đề ra nhiệm vụ, mục tiêu mới. Chiến tranh là một phương tiện của chính trị, nó có thể làm thay đổi đường lối, thành phần lãnh đạo chính trị, kiểm tra sức sống của chế độ chính trị. Trong mọi thời đại, dù phương thức tác chiến hay vũ khí nào thì “bản chất chiến tranh vẫn không có gì thay đổi, chiến tranh vẫn là một trong những biện pháp tiếp tục chính trị”⁹Giáo trình Giáo dục Quốc phòng – An ninh, Tập 1, tr.15.. Nguồn cơn và bản chất của chiến tranh, dù ở cấp độ nào, chung quy lại là “lợi ích” mà thôi.

1.1.2. Tội ác chiến tranh và tội ác chống nhân loại

Luật quốc tế là hệ thống các điều ước quốc tế (Hiệp ước Luân Đôn 1945, Quy chế Toà án hình sự quốc tế ICC 1998, Công ước quốc tế chống khủng bố,…), tập quán quốc tế về nhân đạo (4 công ước Geneva 1949, Công ước BWC 1975,…). Vi phạm tập quán, điều ước quốc tế là vi phạm luật quốc tế. Tội phạm trong khoa học quốc tế gồm có tội phạm (tội ác) quốc tế, tội phạm (tội ác) có tính chất quốc tế và tội phạm hình sự chung¹⁰Luật hình sự quốc tế, tr.18..

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ năm 2017.
2. ThS. Nguyễn Thị Thuận, Luật hình sự quốc tế (2007), NXB Công an Nhân dân.
3. Đào Duy Hiệp – Nguyễn Mạnh Hưởng – Lưu Ngọc Khải, Giáo trình Giáo dục Quốc phòng – An ninh, Tập 1, (2013), NXB Giáo dục Việt Nam.
4. TS.Đào Minh Hồng – Lê Hồng Hiệp, Khoa Quan hệ quốc tế – Đại học KHXH&NV TPHCM (2013), Thuật ngữ Quan hệ Quốc tế, NXB Chính trị quốc gia sự thật.
5. TS. Dương Tuyết Miên, Quy chế Rome về Toà án hình sự quốc tế (ICC) (2011), NXB chính trị quốc gia sự thật.
6. Hiến chương liên hợp quốc (1945), Thư viện pháp luật, có thể xem và tải về từ: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Van-hoa-Xa-hoi/Hien-Chuong-Lien-hop-quoc-1945-229045.aspx
7. Nghị định về phòng chống phổ biến WMD số 81/2019/NĐ-CP, Chính phủ Việt Nam, có thể xem trực tuyến tại: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Linh-vuc-khac/Nghi-dinh-81-2019-ND-CP-phong-chong-pho-bien-vu-khi-huy-diet-hang-loat-428229.aspx
8. Thế giới đơn cực hay đa cực, Trần Bá Khoa (2008), Tạp chí cộng sản, có thể xem trực tuyến tại: https://www.tapchicongsan.org.vn/nghien-cu/-/2018/438/the-gioi-don-cuc-hay-da-cuc.aspx#
9. Một số vấn đề về chiến tranh ủy nhiệm – nhận diện và phòng ngừa (2013), Trung tướng, PGS, TS. Trần Thái Bình, Tạp chí quốc phòng toàn dân, có thể xem trực tuyến tại: http://tapchiqptd.vn/vi/nghien-cuu-trao-doi/mot-so-van-de-ve-chien-tranh-uy-nhiem-nhan-dien-va-phong-ngua/4589.html
10. Không thể biện hộ cho một cuộc chiến tranh phi nghĩa (2007), Trần Quang Hà, Nhân dân điện tử, có thể xem trực tuyến tại: https://nhandan.vn/tin-tuc-su-kien/khong-the-bien-ho-cho-mot-cuoc-chien-tranh-phi-nghia-439675/
11. Bảy mươi lăm năm xây dựng Liên hợp quốc vì hoà bình, hợp tác và phát triển (2020), Hoàng Hà, Tạp chí Nhân dân điện tử, có thể xem trực tuyến tại: https://nhandan.vn/ho-so-tu-lieu/75-nam-xay-dung-lien-hop-quoc-vi-hoa-binh-hop-tac-va-phat-trien-620680/
12. Những tội ác kinh hoàng của phát xít Đức tại Liên Xô (2021), Quốc Khánh, Quân đội nhân dân, có thể xem trực tuyến tại: https://www.qdnd.vn/quoc-te/doi-song/nhung-toi-ac-kinh-hoang-cua-phat-xit-duc-tai-lien-xo-663031
13. Dachau, ký ức không phai (2006), Phan Sơn, Người lao động điện tử, có thể xem trực tuyến tại: https://nld.com.vn/thoi-su-quoc-te/dachau–ky-uc-khong-phai-150347.htm
14. Cuộc cách mạng quân sự mới và vấn đề tổ chức quân đội hiện nay của một số nước (2011), Đồng Đức – Ngọc Thanh, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, có thể xem trực tuyến tại: http://tapchiqptd.vn/vi/an-pham-tap-chi-in/cuoc-cach-mang-quan-su-moi-va-van-de-to-chuc-quan-doi-hien-nay-cua-mot-so-nuoc/2696.html
15. Các công ước, hiệp ước tiêu biểu xung quanh vấn đề sử dụng WMD (2016), Nguyễn Quốc Khánh, Trang tin điện tử Binh chủng hóa học – Bộ Tư lệnh Hóa học, có thể xem trực tuyến tại: http://binhchunghoahoc.vn/chuyen-de/cac-cong-uoc-hiep-uoc-tieu-bieu-xung-quanh-van-de-su-dung-vu-khi-huy-diet-lon.html

CHÚ THÍCH

• 1
  Hiến chương Liên hợp quốc (1945), tr.1.
• 2
  Mười lăm năm cuộc chiến Iraq – lời cảnh tỉnh cho nhân loại.
• 3
  Giáo trình Giáo dục Quốc phòng – An ninh, Tập 1, tr.12.
• 4
  Thuật ngữ Quan hệ Quốc tế, tr.41.
• 5
  Giáo trình Giáo dục Quốc phòng – An ninh, Tập 1, tr.13.
• 6
  Thế giới đơn cực hay đa cực.
• 7
  Một số vấn đề về chiến tranh uỷ nhiệm – nhận diện và phòng ngừa.
• 8
  Giáo trình Giáo dục Quốc phòng – An ninh, Tập 1, tr.14.
• 9
  Giáo trình Giáo dục Quốc phòng – An ninh, Tập 1, tr.15.
• 10
  Luật hình sự quốc tế, tr.18.