![[Tiểu luận 2025] Tính nhân đạo và những vướng mắc trong thực tiễn thi hành án phạt tù theo pháp luật Việt Nam (8.75 điểm) (MS-B0951)](https://cdn.tieuluannganhluat.com/wp-content/uploads/2026/01/tinh-nhan-dao-va-nhung-vuong-mac-trong-thuc-tien-thi-hanh-an-phat-tu-1.png "[Tiểu luận 2025] Tính nhân đạo và những vướng mắc trong thực tiễn thi hành án phạt tù theo pháp luật Việt Nam (8.75 điểm) (MS-B0951)")
THÔNG TIN TIỂU LUẬN
- Trường: Đại học Luật Hà Nội.
- Định dạng: WORD
- Số trang: 45 trang (Không bao gồm bìa, Mục lục)
- Năm: 2025 / Mã số: B0951.
XEM TRƯỚC NỘI DUNG
MỤC LỤC TIỂU LUẬN
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| PHẦN MỞ ĐẦU | 1 |
| CHƯƠNG 1. NỀN TẢNG PHÁP LÝ VỀ TÍNH NHÂN ĐẠO TRONG THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ | 3 |
| 1.1. Cơ sở lý luận về tính nhân đạo trong thi hành án phạt tù | 3 |
| 1.1.1. Khái niệm của tính nhân đạo trong thi hành án phạt tù | 3 |
| 1.2. Ý nghĩa của tính nhân đạo trong thi hành án phạt tù | 3 |
| - Bảo vệ quyền con người | 4 |
| - Tăng cường hiệu quả cải tạo | 4 |
| - Thể hiện sự văn minh và tiến bộ của hệ thống pháp luật | 4 |
| - Khuyến khích cải cách và tiến bộ | 4 |
| 1.3. Tính nhân đạo trong thi hành án phạt tù theo quy định của Luật quốc tế | 4 |
| Thứ nhất, Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1948 (Universal Declaration of Human Rights - UDHR) | 4 |
| Thứ hai, Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị năm 1966 (International Covenant on Civil and Political Rights - ICCPR) | 5 |
| Thứ ba, Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa năm 1966 (International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights - ICESCR) | 5 |
| Thứ tư, Công ước Chống Tra tấn năm 1984 (Convention Against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment - CAT) | 5 |
| Thứ năm, Bộ quy tắc tiêu chuẩn tối thiểu của Liên Hợp Quốc về đối xử với tù nhân 1955 (United Nations Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners – SMRs) còn gọi là Quy tắc Nelson Mandela | 6 |
| Thứ sáu, các nguyên tắc và quy tắc bổ trợ khác | 6 |
| CHƯƠNG 2. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM THỂ HIỆN TÍNH NHÂN ĐẠO ĐỐI VỚI NGƯỜI THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ | 8 |
| 2.1. Cơ sở pháp lý về nguyên tắc nền tảng | 8 |
| Thứ nhất, đây là quy định nền tảng của tính nhân đạo trong thi hành án hình sự | 8 |
| Thứ hai, về tính nhân đạo xã hội chủ nghĩa | 8 |
| Thứ ba, tôn trọng danh dự, nhân phẩm của người chấp hành án, người chấp hành biện pháp tư pháp | 9 |
| Thứ tư, về giá trị thực tiễn và định hướng hoàn thiện | 10 |
| Thứ năm, khuyến khích ăn năn hối cải, tích cực học tập, lao động cải tạo, tự nguyện bồi thường thiệt hại | 10 |
| Thứ sáu, bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo | 11 |
| 2.2. Tính nhân đạo thể hiện tại quy định về các quyền và nghĩa vụ của người thi hành án phạt tù | 11 |
| Thứ nhất, tính nhân đạo thể hiện qua việc hệ thống hóa quy định về về của người chấp hành án | 11 |
| Thứ hai, quyền được giam giữ riêng – bảo vệ nhân phẩm và sự an toàn cá nhân | 13 |
| 2.3. Tính nhân đạo được cụ thể hóa các quyền cơ bản của người thi hành án phạt tù | 14 |
| 2.3.1. Tính nhân đạo thể hiện ở chế độ ăn, mặc, tư trang và chăm sóc y tế đối với phạm nhân | 14 |
| Thứ nhất, bảo đảm dinh dưỡng tối thiểu – tôn trọng quyền được sống trong điều kiện phù hợp | 14 |
| Thứ hai, tôn trọng nhân phẩm và điều kiện sống cơ bản qua chế độ mặc và tư trang | 14 |
| Thứ ba, quyền được chăm sóc y tế – bảo vệ quyền sống và sức khỏe | 15 |
| Thứ tư, quyền được đối xử nhân đạo với phạm nhân đặc thù và nhóm dễ bị tổn thương | 15 |
| Thứ năm, về tổ chức bếp ăn tập thể và vệ sinh an toàn thực phẩm – tôn trọng quyền sống có phẩm giá | 16 |
| 2.4. Tính nhân đạo thể hiện tại quyền được tạo điều kiện kết nối gia đình và đời sống vật chất | 16 |
| 2.4.1. Nội dung về thăm gặp người thi hành án phạt tù | 16 |
| Thứ nhất, thiết lập thủ tục hợp lý nhằm bảo đảm quyền gặp thân nhân của phạm nhân | 16 |
| Thứ hai, bảo vệ quyền riêng tư và đời sống gia đình, thể hiện tính nhân đạo trong chế độ gặp riêng của vợ hoặc chồng | 17 |
| Thứ ba, quan tâm đặc biệt đến phạm nhân dưới 18 tuổi – tôn trọng nhu cầu tình cảm của trẻ vị thành niên | 18 |
| 2.4.2. Tính nhân văn thể hiện ở quy định về nhận quà, liên lạc | 19 |
| Thứ nhất, quyền được nhận quà – Duy trì sự kết nối gia đình và đáp ứng nhu cầu thiết yếu | 19 |
| Thứ hai, quyền được nhận thuốc – Bảo vệ sức khỏe trên cơ sở tôn trọng sự chăm sóc từ gia đình | 19 |
| Thứ ba, quyền được nhận và gửi thư và liên lạc qua điện thoại – Tôn trọng đời sống tinh thần và quyền tự do ngôn luận trong khuôn khổ | 20 |
| 2.5. Quyền sinh hoạt tinh thần và tín ngưỡng | 21 |
| CHƯƠNG 3. CHẾ ĐỘ ĐẶC THÙ ĐỐI VỚI CÁC NHÓM PHẠM NHÂN DỄ BỊ TỔN THƯƠNG | 23 |
| 3.1. Đối với người dưới 18 tuổi | 23 |
| Thứ nhất, triết lý giáo dục là trung tâm – sự nhân đạo được đặt ở nền tảng lập pháp | 23 |
| Thứ hai, chế độ đặc biệt – cụ thể hóa sự nhân đạo trong điều kiện giam giữ và cải tạo | 24 |
| Thứ ba, chính sách giảm án khoan hồng – mở rộng cơ hội làm lại cuộc đời | 25 |
| 3.2. Đối với phạm nhân nữ có thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi | 25 |
| Thứ nhất, nhân đạo từ nền tảng tư tưởng: Bảo vệ đồng thời hai chủ thể – người mẹ và đứa trẻ vô tội | 26 |
| Thứ hai, nhân đạo được cụ thể hóa qua cơ chế hoãn chấp hành án và chế độ đặc biệt trong trại giam | 26 |
| Thứ ba, chăm sóc toàn diện cho trẻ em trong trại giam – mở rộng giới hạn của nguyên tắc nhân đạo | 27 |
| CHƯƠNG 4. TÍNH NHÂN ĐẠO THỂ HIỆN Ở CÁC QUY ĐỊNH VỀ ĐẶC XÁ, GIẢM ÁN VÀ THA TÙ TRƯỚC THỜI HẠN CÓ ĐIỀU KIỆN | 28 |
| 4.1. Thực tiễn về chính sách đặc xá, giảm án và tha tù trước thời hạn có điều kiện | 28 |
| 4.2. Các quy định cụ thể thể hiện tính nhân đạo | 29 |
| CHƯƠNG 5. THỰC TIỄN THI HÀNH – KHOẢNG CÁCH GIỮA QUY ĐỊNH VÀ HIỆN THỰC | 30 |
| 5.1. Những bất cập từ chính khung pháp lý và sự phối hợp liên ngành | 30 |
| 5.1.1. Sự thiếu rõ ràng, thiếu thống nhất trong các quy định | 30 |
| 5.1.2. Vướng mắc trong cơ chế phối hợp liên ngành | 33 |
| 5.2. Thách thức về nguồn lực và cơ sở vật chất | 34 |
| 5.2.1. Tình trạng cơ sở vật chất trại giam | 34 |
| - Quá tải và thiết kế không đồng bộ | 34 |
| - Thiếu thốn trang thiết bị | 35 |
| 5.2.2. Hạn chế trong việc đảm bảo các chế độ chính sách | 35 |
| - Định mức điện, nước | 35 |
| - Chăm sóc y tế | 35 |
| - Lao động và dạy nghề | 35 |
| 5.3. Góc nhìn phản biện về thực thi quyền con người trong trại giam | 36 |
| 5.3.1. Tổng hợp các cáo buộc từ nguồn quốc tế | 36 |
| - Tra tấn và đối xử tàn tệ | 37 |
| - Điều kiện giam giữ tồi tệ | 37 |
| - Từ chối chăm sóc y tế | 37 |
| 5.3.2. Vấn đề thiếu giám sát độc lập | 37 |
| - Thiếu sự giám sát từ bên ngoài | 38 |
| - Cơ chế khiếu nại không hiệu quả | 38 |
| 5.3.3. Phân tích sự mâu thuẫn và “Khoảng trống nhận thức” | 38 |
| - Bản chất của sự phê bình | 38 |
| - Lý giải “khoảng trống nhận thức” | 38 |
| - Phạm vi và phương pháp tiếp cận | 39 |
| - Khung diễn giải chính trị | 39 |
| - Sự khác biệt về đối tượng | 39 |
| CHƯƠNG 6. CÁC KIẾN NGHỊ CẢI CÁCH TOÀN DIỆN | 40 |
| 6.1. Kiến nghị về xây dựng pháp luật và Hướng dẫn thi hành | 40 |
| 6.2. Kiến nghị về Thể chế và Nguồn lực | 40 |
| 6.3. Kiến nghị về Tăng cường minh bạch và giám sát | 41 |
| KẾT LUẬN | 43 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 45 |
LỜI MỞ ĐẦU
Luật Thi hành án hình sự (THAHS) năm 2019, được Quốc hội khóa XIV thông qua ngày 14/6/2019 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2020, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tiến trình cải cách tư pháp và hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam. Ra đời nhằm thay thế cho Luật THAHS năm 2010, với mục tiêu thể chế hóa một cách toàn diện và sâu sắc các nguyên tắc của Hiến pháp, đặc biệt là các quy định về tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân[1]. So với quy định trước đây, Luật THAHS 2019 đã có những thay đổi lớn, mở rộng phạm vi điều chỉnh để bao quát cả những chế định mới như thi hành án đối với pháp nhân thương mại phạm tội và thủ tục tha tù trước thời hạn có điều kiện, phản ánh sự phát triển của chính sách hình sự và yêu cầu của thực tiễn.
Chính sách hình sự của Luật Thi hành án hình sự năm 2019 được xây dựng trên một mục tiêu kép: Vừa đảm bảo tính răn đe, nghiêm minh của pháp luật, vừa thể hiện tính nhân đạo và giáo dục sâu sắc. Một mặt, pháp luật buộc người phạm tội phải chịu trách nhiệm trước Nhà nước và xã hội thông qua việc chấp hành bản án đã có hiệu lực, duy trì trật tự, an toàn xã hội và bảo vệ quyền con người. Mặt khác, quá trình thi hành án không chỉ là sự trừng phạt mà còn là một quá trình giáo dục, cải tạo, giúp người phạm tội nhận thức rõ lỗi lầm, phục hồi nhân phẩm, và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tái hòa nhập cộng đồng.
Nền tảng của triết lý này chính là nguyên tắc nhân đạo xã hội chủ nghĩa, được khẳng định tại những nội dung đầu tiên về nguyên tắc của Luật THAHS năm 2019, đồng thời phản ánh tính ưu việt của chế độ xã hội Việt Nam, kế thừa và phát huy truyền thống nhân văn của dân tộc. Nguyên tắc này đòi hỏi quá trình thi hành án phải tôn trọng danh dự, nhân phẩm và các quyền hợp pháp của người chấp hành án, tạo ra một môi trường cải tạo an toàn, lành mạnh. Nó được thể hiện cụ thể qua các quy định về miễn, giảm thời hạn chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện, chế độ quản lý giam giữ, giáo dục, cải tạo phạm nhân và thủ tục thi hành án tử hình. Tuy nhiên, tính nhân đạo không đồng nghĩa với sự khoan dung vô điều kiện mà luôn gắn liền với tính nghiêm minh, đảm bảo công bằng xã hội và hiệu quả phòng ngừa tội phạm.
[1] Điều 3 Hiến pháp năm 2013.
[… Vui lòng tải về để xem đầy đủ nội dung tài liệu này]
TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG
TẢI VỀ: Vui lòng tải về để xem toàn bộ nội dung của tài liệu! |