9.00 ĐIỂM Tiểu luận Có quan điểm cho rằng thi hành án hình sự là giai đoạn của quá trình tố tụng. Hãy nêu ý kiến cá nhân của anh chị về quan điểm này?

• Trường học: Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Điểm số: 9.00 điểm
• Số trang: 22 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B0937 | Năm 2025
• Luật áp dụng: Luật Thi hành án hình sự năm 2019

Phí tải: 99.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC TRANG BÌA

XEM TRƯỚC MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT

LỜI MỞ ĐẦU

Hệ thống pháp luật của Việt Nam gồm nhiều ngành Luật hợp thành, mỗi ngành Luật điều chỉnh một lĩnh vực quan hệ xã hội nhất định nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của công dân, bảo đảm pháp chế, phòng chống vi phạm pháp luật. Quá trình bảo vệ quyền, lợi ích của các cá nhân trong hoạt động tố tụng được thực hiện trong nhiều giai đoạn khác nhau. Quá trình giải quyết một vụ việc tại Tòa án tuy rất quan trọng nhưng đây mới chỉ là giai đoạn đầu, là quá trình tìm ra sự thật khách quan của vụ án. Theo quy định của pháp luật hiện hành, những bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật không có nghĩa là được thi hành ngay mà còn phải thông qua một thủ tục hành chính, đó là việc Chánh án Tòa án đã xét xử sơ thẩm vụ án hoặc được ủy quyền phải ra một văn bản quyết định thi hành án thì mới được thi hành. Quy định này cho thấy, việc thi hành án hình sự không chỉ phụ thuộc vào pháp luật tố tụng hình sự mà còn phụ thuộc vào các quy định hành chính,thông qua thủ tục hành chính…Thi hành bản án và quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật là một hoạt động phức tạp, đa dạng liên quan đến nhiều lĩnh vực, từ việc thi hành các hình phạt chính như cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, tù có thời hạn,chung thân, tử hình đến các hình phạt bổ sung như cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, cấm cư trú, quản chế, tước một số quyền công dân, tịch thu tài sản, phạt tiền (khi không áp dụng là hình phạt chính); các biện pháp tư pháp như tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm, trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại, buộc công khai xin lỗi, bắt buộc chữa bệnh; các biện pháp tư pháp áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội như giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa vào trường giáo dưỡng.

Thi hành án hình sự về bản chất và nội dung khác với hoạt động tố tụng hình sự. Hoạt động tố tụng hình sự là quá trình làm rõ sự thật khách quan của vụ án hình sự, xác định chân lý để áp dụng việc định đoạt hình phạt hay không áp dụng hình phạt trong các bản án hay quyết định của Tòa án. Thực chất hoạt động tố tụng hình sự là chứng minh chân lý để áp dụng công lý và phải tuân theo nguyên tắc, trình tự, thủ tục của pháp luật tố tụng hình sự. Trong khi đó, thi hành án là quá trình tiến hành các hoạt động nhằm thực hiện các bản án và quyết định của toà án đã có hiệu lực pháp luật trên thực tế. Cũng cần phải bổ sung thêm rằng: “Ngành luật thi hành án hình sự” thực chất là pháp luật hành chính – tư pháp.

Việc thi hành bản án (quyết định) của Tòa án, mặc dù trong giai đoạn hiện nay quan điểm của nhà làm luật Việt Nam vẫn coi là một giai đoạn tố tụng hình sự và điều chỉnh một số hoạt động liên quan đến việc thi hành án trong Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015, nhưng theo quan điểm của nhóm hoạt động thi hành án không phải là một giai đoạn tố tụng hình sự, mà là một ngành luật độc lập (Luật thi hành án hình sự) với các quan hệ pháp luật, đối tượng điều chỉnh, phương pháp điều chỉnh, nhiệm vụ và nguyên tắc hoạt động riêng khác với Luật tố tụng hình sự và do vậy, nó là một đối tượng nghiên cứu khoa học riêng biệt và cần phải được nghiên cứu bằng nhiều công trình chuyên khảo khác nhau.

Quan điểm của nhóm cho rằng Luật Thi hành án hình sự là một ngành luật độc lập, bởi vì:

PHẦN 1. GÓC ĐỘ LẬP PHÁP

Nhìn từ góc độ lịch sử lập pháp, chúng ta thấy một bức tranh tổng thể về sự phát triển của hoạt động thi hành án, có sự khác biệt trong hoạt động thi hành án ở các thời kỳ, giai đoạn phát triển khác nhau, cụ thể có thể phân chia lịch sử thi hành án hình sự Việt Nam thành các giai đoạn: thời kỳ phong kiến và Pháp thuộc; giai đoạn từ Cách mạng tháng 8/1945 đến nay.

Chế độ phong kiến Việt Nam xuất phát từ quan niệm của nhà lập pháp phong kiến đồng nhất pháp luật với trừng trị, pháp luật là hình phạt nên trong xã hội phong kiến hầu như không có sự phân biệt các lĩnh vực pháp luật cũng như không có sự phân biệt giữa tố tụng hình và tố tụng dân, giữa thi hành án hình sự với thi hành án dân sự. Kế tiếp thời kỳ phong kiến, nước ta rơi vào tình trạng xã hội thuộc địa nửa phong kiến, còn gọi là thời kỳ Pháp thuộc. Với sự du nhập những yếu tố mới trong tổ chức và hoạt động của nhà nước thông qua cách quản lý xã hội của chính quyền thực dân Pháp, hoạt động thi hành án có những thay đổi đáng kể theo hướng được chú trọng hơn cả trong pháp luật về thi hành án nói chung và cả trong thực tiễn công tác thi hành án nói riêng. Thay đổi quan trọng nhất là đã có sự phân tách hoạt động thi hành án thành hai lĩnh vực riêng biệt: thi hành án hình sự và thi hành án dân sự. Trên cơ sở đó, đã có những bộ phận chuyên trách thi hành án và chế định thừa phát lại – bộ phận chuyên thi hành án dân sự – đã ra đời. Qua đó chúng ta thấy được manh nha phát triển của ngành luật thi hành án hình sự, bắt đầu có xu hướng được tách ra thành một mảng riêng. Từ Cách mạng tháng tám đến nay, thi hành án hình sự đã được quy định thành phần riêng trong Bộ luật tố tụng hình sự 1988, 2003, 2015 và đã có luật riêng là Luật thi hành án hình sự 2010, sau này được sửa đổi bổ sung thành Luật Thi hành án hình sự 2019. Qua đó ta thấy được sự phát triển của Thi hành án hình sự từ một phần nhỏ trong phần chung lớn thành một ngành luật độc lập.

Tại Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS), cụ thể BLTTHS 2015 có Phần thứ năm: Một số quy định về thi hành bản án, quyết định của Tòa án, gồm 02 chương, 07 điều (Điều 363-Điều 369): Chương XXIII: Bản án, quyết định được thi hành ngay và thẩm quyền ra quyết định thi hành án: gồm 04 điều (Điều 363-Điều 366) quy định về bản án, quyết định của Tòa án được thi hành ngay; thẩm quyền và thủ tục ra quyết định thi hành án; giải thích, sửa chữa bản án, quyết định của Tòa án; và giải quyết kiến nghị đối với bản án, quyết định của Tòa án. Chương XXIV: Một số thủ tục về thi hành án tử hình, xét tha tù trước thời hạn có điều kiện, xóa án tích: gồm 03 điều (Điều 367-Điều 369). Chúng ta nhận thấy BLTTHS tuy có quy định về THAHS nhưng chỉ quy định một phần rất nhỏ, quy định không đáp ứng được các vấn đề trong quá trình thi hành án, không quy định về trình tự thủ tục của quá trình thi hành án.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Giáo trình Luật thi hành án hình sự (giáo trình đào tạo từ xa) của Đại học Vinh.
2. Luật thi hành án hình sự năm 2019;
3. Nghị định 117 NĐ-CP/2011 quy định về tổ chức quản lý phạm nhân và chế độ ăn, mặc, ở, sinh hoạt, chăm sóc y tế đối với phạm nhân.