[Tiểu luận 2025] Mối quan hệ giữa nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội với các nguyên tắc khác

THÔNG TIN TIỂU LUẬN

• Trường: Đại học Luật Hà Nội
• Định dạng: WORD
• Số trang: 03 trang (Không bao gồm bìa, Mục lục)
• Năm: 2025 / Mã số: B0748.

XEM TRƯỚC NỘI DUNG

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Mối quan hệ giữa nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội với các nguyên tắc khác

1. Nguyên tắc tôn trọng và bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân trong tố tụng hình sự.

Trong tố tụng hình sự, quyền con người rất dễ bị hạn chế và ảnh hưởng bởi những hành vi, hoạt động và quyết định của Cơ quan có thẩm quyền THTT vì những quyết định, biện pháp cưỡng chế được áp dụng thường mang tính nghiêm khắc nên nguy cơ bị xâm phạm  quyền và lợi ích bởi những sai sót, vi phạm pháp luật của người có thẩm quyền gây nên là điều có thể xảy ra. Xuất phát từ yêu cầu bảo đảm quyền con người, nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội được ghi nhận là nguyên tắc cơ bản của luật TTHS, thể hiện phương châm, định hướng chi phối hoạt động TTHS. Đồng thời thể hiện quan điểm của Đảng và Nhà nước ta trong việc bảo vệ quyền con người.

2. Nguyên tắc bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa

Nguyên tắc bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa được quy định tại Điều 7 BLTTHS 2015  cũng là nguyên tắc cơ bản, xuyên suốt các giai đoạn tố tụng hình sự. Nguyên tắc này đòi hỏi các chủ thể trong TTHS phải tuân thủ nghiêm, triệt để các quy định của pháp luật TTHS. Nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội nhằm bảo đảm các quyền lợi ích hợp pháp của người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo trong tố tụng và bảo đảm tính khách quan trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Để việc áp dụng nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội có hiệu quả, đạt được mục đích ban đầu khi đặt ra nguyên tắc thì bên cạnh việc pháp luật quy định đầy đủ, phù hợp các nội dung của nguyên tắc thì các chủ thể trong tố tụng phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật – tuân thủ nghiêm nguyên tắc pháp chế.

3. Nguyên tắc suy đoán vô tội

Tinh thần của nguyên tắc suy đoán vô tội đã được thể hiện rõ tại Khoản 1 Điều 31 Hiến pháp 2013. Cụ thể hóa tinh thần Hiến pháp năm 2013, Điều 13 BLTTHS năm 2015 lần đầu tiên quy định nguyên tắc suy đoán vô tội: “Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục đo Bộ luật này quy định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Khi không đủ và không thể làm sáng tỏ căn cứ để buộc tội, kết tội theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định thì cơ quan người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kết luận người bị buộc tội không có tội”. Đây là nguyên tắc cơ bản của BLTTHS năm 2015. Việc ghi nhận nguyên tắc này đã xác định người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo là những người chưa có tội và hầu hết các quyền công dân của họ được bảo đảm trong các giai đoạn tố tụng, góp phần bảo vệ được quyền của người bị buộc tội, tạo ra sự cân bằng trong hoạt động tố tụng hình sự.

4. Nguyên tắc xác định sự thật của vụ án

Xác định sự thật khách quan là mục đích của quá trình giải quyết VAHS, là một nguyên tắc cơ bản xuyên suốt các giai đoạn TTHS. Theo quy định tại Điều 15 BLTTHS 2015 thì: “Trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về các cơ quan THTT. Người bị buộc tội có quyền nhưng không buộc phải chứng minh là mình vô tội. Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải áp dụng các biện pháp hợp pháp để xác định sự thật của vụ án một cách khách quan, toàn diện và đầy đủ làm rõ những chứng cứ xác định có tội và chứng cứ xác định vô tội, tình tiết tăng nặng và những tình tiết giảm nhẹ TNHS của người bị buộc tội”. Việc thực hiện tốt nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội trong TTHS (người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo thực hiện tốt quyền bào chữa và cơ quan THTT thực hiện tốt trách nhiệm bảo đảm quyền bào chữa) là cơ sở giúp cơ quan và người THTT thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ được toàn diện khách quan nhất, góp phần xác định sự thật của vụ án.

5. Nguyên tắc tranh tụng trong xét xử được bảo đảm

Tại khoản 5 Điều 103 Hiến pháp năm 2013 lần đầu tiên ghi nhận nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử. Trên nền tảng nguyên tắc Hiến định, BLTTHS năm 2015 đã bổ sung nguyên tắc “Tranh tụng trong xét xử được bảo đảm” (Điều 26). Đây là quy định mới, là căn cứ pháp lý quan trọng để đảm bảo quyền bào chữa của người bị buộc tội nói riêng và quyền công dân, quyền con người nói chung theo Hiến định. Quy định này thể hiện cụ thể ở việc quy định rõ mối quan hệ, vị trí giữa những người THTT và những người tham gia tố tụng trong việc đưa ra chứng cứ, đánh giá chứng cứ, đưa ra yêu cầu đề làm rõ sự thật khách quan của vụ án là bình đẳng. Đây là tiền đề quan trọng để các chủ thể thực hiện hoạt động tranh tụng, bảo vệ quan điểm, quyền lợi của mình khi tham gia tố tụng.

TẢI VỀ ĐỂ SAO CHÉP NỘI DUNG