[Tiểu luận 2022] Anh/chị hãy phân tích tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh? Phân biệt tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh với tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng? Hãy nêu một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh và hướng giải quyết?

THÔNG TIN TIỂU LUẬN

• Trường: Đại học Kiểm sát Hà Nội
• Định dạng: WORD
• Số trang: 23 trang (cả bìa)
• Năm: 2022 / Mã số: B0147.
• Pháp luật áp dụng: Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)

XEM TRƯỚC NỘI DUNG

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Con người là vốn quý của xã hội, là đối tượng hàng đầu được luật hình sự nói riêng cũng như pháp luật nói chung bảo vệ. Bảo vệ con người trước hết là bảo vệ tính mạng, sức khỏe, bảo vệ nhân phẩm, danh dự và tự do của họ, vì đó là điều có ý nghĩa quan trọng hàng đầu đối với con người. Trong các khách thể nói trên tính mạng của con người là một trong những khách thể quan trọng nhất, vì lẽ đó không chỉ pháp luật của các quốc gia mà pháp luật quốc tế đều coi quyền sống con người là thiêng liêng không ai được xâm phạm. Luật hình sự Việt Nam từ trước đến nay đều xác định hành vi xâm phạm tính mạng con người là hành vi có tính nguy hiểm rất cao và quy định những khung hình phạt rất nghiêm khắc. Tuy vậy, các hành vi xâm phạm tới tính mạng con người cũng có mức độ nguy hiểm cho xã hội khác nhau. Có những hành vi xâm phạm tính mạng con người có một số tình tiết làm giảm đi một cách đáng kể mức độ nguy hiểm cho xã hội, giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh là một trong những trường hợp đó. Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh là tội danh mới được quy định tại Điều 125, BLHS 2015. Tuy tội phạm được thực hiện trong hoàn cảnh khả năng nhận thức và kiềm chế hành vi của người phạm tội bị hạn chế và chính nạn nhân cũng là người có lỗi nhưng vì tội phạm đã xâm hại đến khách thể quan trọng được luật hình sự bảo vệ đó là tính mạng con người mà nguyên nhân xuất phát từ hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân dẫn đến hành vi giết người của người phạm tội. Bên cạnh đó, việc phân biệt tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh với tội giết người do vượt quá phòng vệ chính đáng vẫn còn khiến nhiều người nhàm lẫn, đây cũng là một vấn đề hết sức quan trọng. Hơn nữa, nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn, phân tích rõ những dấu hiệu pháp lý, phát hiện, đồng thời đề xuất các kiến nghị giải quyết những vướng mắc trong thực tiễn có liên quan đến tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh luôn luôn là vấn đề cần thiết và có nhiều ý nghĩa. Chính vì lẽ đó, em xin chọn đề tài số 5: “Anh / chị hãy phân tích tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh? Phân biệt tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh với tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng? Hãy nêu một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh và hướng giải quyết?” để làm bài tiểu luận kết thúc học phần.

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Các khái niệm

Là một trong những trường hợp đặc biệt của tội giết người, nên trước khi tìm hiểu khái niệm về tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh và giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, chúng ta tìm hiểu về khái niệm “Tội giết người”.

Tội giết người được quy định tại Điều 123 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 (sau đây gọi tắt là BLHS năm 2015), là hành vi cố ý gây ra cái chết cho người khác một cách trái pháp luật, do người có năng lực trách nhiệm hình sự và từ đủ 14 tuổi trở lên thực hiện.

Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” được quy định tại Điều 125 BLHS 2015 cụ thể như sau:

“1. Người nào giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Phạm tội đối với 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm”.

Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng” được quy định tại Điều 126 BLHS 2015 cụ thể như sau:

“1. Người nào giết người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc trong trường hợp vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội đối với 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm”.

2. Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh

2.1. Khái quát lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam về tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh

2.1.1. Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh trong Luật hình sự Việt Nam trước khi ban hành BLHS năm 2015

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, để kịp thời đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm, Hội đồng Chính phủ cách mạng lâm thời cộng hòa miền Nam Việt Nam đã ban hành Sắc luật số 03 / SL ngày 15/03/1976 quy định về tội phạm và hình phạt ( sau tháng 12/1976 văn bản này được áp dụng cho các nước ). Tại Điều 5 của Sắc luật này có quy định các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người. Tuy nhiên, Sắc luật này cũng chỉ dừng lại ở việc nêu tội danh chứ chưa phân biệt cụ thể tội giết người với tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh. Để nhận thức Sắc luật được đúng đắn và để việc áp dụng được thống nhất, ngày 15/04/1976 Bộ tư pháp ban hành Thông tư số 03 / BTP – TT hướng dẫn thi hành Sắc luật số 03 – SL1976 trong đó hướng dẫn cụ thể tội giết người. Điểm 2 mục B của Thông tư này xác định: “… Cố ý giết người là một tội đặc biệt nghiêm trọng do đó được quy định hình phạt cao hơn các tội phạm cùng loại quy định ở Điều 5 Sắc luật này: Cố ý giết người thì bị phạt từ 15-20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình. Trường hợp ít nghiêm trọng hoặc có những tình tiết giảm nhẹ thì bị xử dưới 15 năm tù. Trường hợp ít nghiêm trọng hoặc có những tình tiết giảm nhẹ thì bị xử dưới 15 năm tù. Trường hợp ít nghiêm trọng hoặc có những tình tiết giảm nhẹ là: – Giết người trong trường hợp tinh thần bị kích động quá mạnh… ”. Như vậy, ở thời điểm này, trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh được coi là phạm tội ít nghiêm trọng và là một tình tiết giảm nhẹ đặc biệt của tội giết người, có thể bị xử dưới 15 năm tù. Trong BLHS năm 1985, “ tội giết người ” được quy định tại Điều 101 và “Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” được quy định tại Khoản 3 Điều này như một trường hợp phạm tội có tình tiết giảm nhẹ đặc biệt của tội giết người: “… Phạm tội trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người phạm tội hoặc đối với người thân thích của người đó thì bị phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm”.

2.1.2. Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh trong BLHS năm 1999

Trong BLHS năm 1999, “Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” được quy định thành một tội danh độc lập tại Điều 95 với nội dung:

“1. Người nào giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

2. Giết nhiều người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, thì bị phạt tù từ ba năm đến bảy năm ”.

So với BLHS năm 1985 thì quy định về “Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” tại Điều 95 BLHS năm 1999 có những điểm mới:

Thứ nhất, BLHS năm 1999 đã tách trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh ra khỏi tội giết người và quy định thành một tội danh độc lập với các khung hình phạt riêng;

Thứ hai, trên cơ sở quy định thành một tội danh độc lập, BLHS năm 1999 tiếp tục phân hóa trách nhiệm hình sự các trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh có các mức độ nguy hiểm cho xã hội khác nhau. Nếu như trước đây BLHS năm 1985 quy định trường hợp “giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” chỉ có một khung hình phạt là bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm thì trong BLHS năm 1999 với tư cách là một tội danh độc lập “Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” quy định hai khung hình phạt là: khung cơ bản có hình phạt tù từ sáu tháng đến ba năm còn khung tăng nặng với trường hợp giết nhiều người thì bị phạt tù từ ba năm đến bảy năm.

2.1.3. Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh trong BLHS năm 2015

So với Điều 95 BLHS 1999 quy định về tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh thì tại Điều 125 có một số điểm khác biệt và chặt chẽ hơn:

Ở BLHS 1999 hình phạt ở khoản 1 là “phạt từ từ sáu tháng đến ba năm” được viết bằng chữ thì quy định ở BLHS 2015 hình phạt được viết bằng số “phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm tù”.

BLHS 1999 quy định tại khoản 2 “Giết nhiều người” và hình phạt tù “từ ba năm đến bảy năm” không cụ thể như ở khoản 2 BLHS 2015 “Phạm tội với 02 người trở lên” với hình phạt tù “từ 03 năm đến 07 năm”.

2.2. Dấu hiệu pháp lí

Khách thể của tội phạm: Tội phạm xâm phạm quyền được tôn trọng và bảo vệ về tính mạng của con người

Mặt khách quan của tội phạm:

Mặt khách quan của tội phạm thể hiện ở hành vi tước đoạt tính mạng của người khác một cách trái pháp luật trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người phạm tội hoặc người thân thích của người phạm tội.

Trạng thái tinh thần bị kích động mạnh là trạng thái mà người phạm tội không hoàn toàn tự chủ, tự kiềm chế được hành vi phạm tội của mình.

Sự kích động mạnh đó có thể là tức thời do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân gây nên sự phản ứng dẫn tới hành vi giết người hoặc do hành vi trái pháp luật của nạn nhân có tính chất đè nén, áp bức tương đối nặng nề, lặp đi lặp lại, sự kích động đó đã âm ỉ, kéo dài, đến thời điểm nào đó hành vi trái pháp luật của nạn nhân lại tiếp diễn làm cho người bị kích động không tự kiềm chế được.

Để có thể xác định tinh thần của người phạm tội có bị kích động mạnh hay không cần xem xét một cách khách quan, toàn diện các mặt: Thời gian, hoàn cảnh, địa điểm, diễn biến, nguyên nhân sâu xa và trực tiếp của sự việc, mối quan hệ giữa nạn nhân và người phạm tội, trình độ văn hóa, chính trị,tính tình, cá tính của mỗi bên: mức độ nghiêm trọng của hành vi trái pháp luật của nạn nhân, mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân với tình trạng tinh thần bị kích động của người phạm tội…

TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG

https://shop.tieuluannganhluat.com/san-pham/phan-tich-giet-nguoi-trong-trang-thai-tinh-than-kich-dong-manh/

[xyz-ihs snippet=”B0147″]