[Tiểu luận 2022] Phân tích quy định về thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Hãy nêu một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và hướng giải quyết

THÔNG TIN TIỂU LUẬN

• Trường: Đại học Kiểm sát Hà Nội
• Định dạng: WORD
• Số trang: 23 trang (cả bìa)
• Năm: 2022 / Mã số: B0146.
• Pháp luật áp dụng: Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021)

XEM TRƯỚC NỘI DUNG

MỤC LỤC TIỂU LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU

Quá trình giải quyết một vụ án hình sự (VAHS) được tiến hành thông qua các giai đoạn tố tụng như sau: giai đoạn khởi tố VAHS, giai đoạn điều tra VAHS, giai đoạn truy tố và giai đoạn xét xử VAHS. Quá trình này có sự tham gia của nhiều cơ quan và người tiến hành tố tụng khác nhau, nên thẩm quyền của các chủ thể này cũng khác nhau từ lúc khởi tố vụ án cho đến giai đoạn xét xử vụ án. Có thể nói, giai đoạn đầu tiên cũng là giai đoạn rất quan trọng của vụ án chính là giai đoạn khởi tố VAHS, trong đó các cơ quan có thẩm quyền xác định có hay không có dấu hiệu tội phạm để ra quyết định khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự. Giai đoạn này được bắt đầu từ khi các cơ quan có thẩm quyền tiến hành một số hoạt động điều tra, nhận được tin báo, tố giác về tội phạm, kiến nghị khởi tố hoặc tự mình trực tiếp phát hiện ra dấu hiệu tội phạm và kết thúc khi ra quyết định khởi tố vụ án hình sự. Theo quy định của pháp luật hiện hành có nhiều cơ quan có thẩm quyền khởi tố VAHS nhằm đảm bảo việc xử lí nhanh chóng, kịp thời và không bỏ lọt tội phạm. Mặc dù pháp luật đã có quy định rất cụ thể và chi tiết, tuy nhiên trên thực tế, khi áp dụng thực hiện thì thẩm quyền khởi tố VAHS vẫn còn tồn tại nhiều bất cập.

Để tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này, em đã lựa chọn đề tài: “Phân tích quy định về thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Hãy nêu một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và hướng giải quyết”. Trong quá trình làm bài luận của em không thể tránh khỏi sai sót. Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô để em có thể hoàn thiện bài của mình. Em xin trân thành cảm ơn!.

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ THẨM QUYỀN KHỞI TỐ VỤ ÁN HÌNH SỰ

1.1. Khái niệm thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự

Thẩm quyền là tổng hợp các quyền và nghĩa vụ hành động, quyết định của các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống bộ máy nhà nước do luật pháp quy định như thẩm quyền của tòa án các cấp, thẩm quyền của VKS các cấp, của cơ quan công an các cấp, vv. Hành động, quyết định trong phạm vi thẩm quyền do luật pháp quy định là điều kiện để đảm bảo trật tự pháp luật và pháp chế thống nhất, tránh được sự trùng lặp, lấn sân trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan các cấp, các ngành. Vượt quá thẩm quyền, làm trái thẩm quyền trong ban ngành các văn bản, quyết định là cơ sở pháp lý để hủy bỏ các văn bản ấy.[1]

Khởi tố VAHS là giai đoạn của quá trình tố tụng hình sự, trong đó cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, xác định có hay không dấu hiệu của tội phạm để quyết định khởi tố VAHS hay không khởi tố VAHS, là cơ sở để chấm dứt hoạt động tố tụng hình sự hay thực hiện các hoạt động tố tụng tiếp theo của quá trình giải quyết VAHS.[2]

Từ đây, có thể đưa ra khái niệm thẩm quyền khởi tố VAHS là quyền hạn mà pháp luật quy định cho những chủ thể nhất định được ra quyết định (thực hiện hành vi tố tụng) sau khi xác định một sự kiện pháp lý xảy ra trong thực tế là có dấu hiệu của những tội phạm cụ thể được quy định trong Bộ luật hình sự từ đây sẽ bắt đầu những quan hệ tố tụng, mở đầu cho việc thực hiện những hoạt động tố tụng hình sự cần thiết để làm rõ sự thật khách quan về sự kiện đó.

1.2. Căn cứ để cơ quan có thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự

Theo quy định Điều 143 BLTTHS 2015 về căn cứ khởi tố VAHS thì “Chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những căn cứ:

1. Tố giác của cá nhân;
2. Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân;
3. Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng;
4. Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước;
5. Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm;
6. Người phạm tội tự thú.”

Dựa vào những căn cứ này xác định sự việc xảy ra có dấu hiệu tội phạm là cơ sở để khởi tố VAHS. Khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện sự việc có dấu hiệu phạm tội thông qua hoạt động tố tụng của mình thì ra quyết định khởi tố vụ án.

1.3. Ý nghĩa của thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự

Giai đoạn khởi tố VAHS là giai đoạn tố tụng hình sự đầu tiên mà trong đó cơ quan tư pháp hình sự có thẩm quyền căn cứ vào các quy định của pháp luật tố tụng hình sự tiến hành việc xác định có (hay không) các dấu hiệu của tội phạm trong hành vi nguy hiểm cho xã hội đã được thực hiện, đồng thời ban hành quyết định về việc khởi tố (hoặc không khởi tố) VAHS liên quan đến hành vi đó. Giai đoạn này làm tiền đề cho các giai đoạn sau của một VAHS được tiến hành. Do đó, việc xác định thẩm quyền khởi tố VAHS mang một ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Một là, trong quá trình thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình, pháp luật quy định cho những chủ thể nhất định có thẩm quyền khởi tố nhằm mục đích: phát hiện dấu hiệu của tội phạm thì chủ thể có thẩm quyền này sẽ được ra quyết định khởi tố vụ án, để phát hiện nhanh chóng mọi hành vi phạm tội và người thực hiện tội phạm.

Hai là, khi quy định thẩm quyền khởi tố VAHS một cách rõ ràng sẽ làm giảm đi tình trạng chồng chéo trong thẩm quyền khởi tố VAHS giữa các chủ thể.

Ba là, xác định đúng chủ thể có thẩm quyền khởi tố là khi xác định được cơ quan nào sẽ có thẩm quyền ra các quyết định (thực hiện các hành vi tố tụng) để giải quyết những yêu cầu ở giai đoạn khởi tố vụ án.

Bốn là, khi cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án sẽ là cơ sở pháp lí đầu tiên để thực hiện việc điều tra. Các hoạt động điều tra và áp dụng các biện pháp ngăn chặn chỉ được tiến hành sau khi có quyết định khởi tố vụ án, trừ một số trường hợp đặc biệt

TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG

https://shop.tieuluannganhluat.com/san-pham/phan-tich-quy-dinh-ve-tham-quyen-khoi-to-vu-an-hinh-su/