- Trường học: Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh
- Điểm số: 9.00 điểm
- Số trang: 22 trang
- Định dạng file: WORD
- Mã số/Năm: B1073 | Năm 2025
- Luật áp dụng: Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (SĐ,BS 2021)
XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN
XEM TRƯỚC TRANG BÌA
XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC
MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| PHẦN MỞ ĐẦU | 1 |
| PHẦN 1 – PHÂN TÍCH NHỮNG QUY ĐỊNH MỚI VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG LUẬT SỐ 99/2025/QH15 SO VỚI BỘ LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ NĂM 2015 (SỬA ĐỔI, BỔ SUNG 2021) | 2 |
| 1.1. Bổ sung về khái niệm, thuật ngữ liên quan đến Viện kiểm sát (Điều 4) | 2 |
| 1.2. Bổ sung về trách nhiệm quy định thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân mỗi cấp của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Điều 20) | 4 |
| 1.3. Bổ sung về cơ chế nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Viện trưởng, Phó Viện trưởng, Kiểm sát viên (Điều 41, Điều 42) | 5 |
| 1.4. Bổ sung thẩm quyền về phục hồi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố (Điều 149) | 6 |
| 1.5. Sửa đổi quy định giải quyết tranh chấp về thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị (Điều 150) | 7 |
| 1.6. Sửa đổi quy định về Uỷ thác điều tra (Điều 171) | 8 |
| 1.7. Sửa đổi quy định về thẩm quyền truy tố của Viện kiểm sát (Điều 239) | 9 |
| 1.8. Bổ sung quy định về quyết định truy tố bị can của Viện kiểm sát (Điều 243) | 10 |
| 1.9. Sửa đổi quy định liên quan đến những người có thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục tái thẩm (Điều 400) | 12 |
| 1.10. Sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền và thời hạn giải quyết khiếu nại đối với Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Phó viện trưởng và Viện trưởng Viện kiểm sát (Điều 476) | 13 |
| 1.11. Sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền và thời hạn giải quyết khiếu nại đối với Điều tra viên, Cán bộ điều tra, Phó thủ trưởng và Thủ trưởng cơ quan điều tra, người được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra (Điều 475) | 14 |
| PHẦN 2 – ĐÁNH GIÁ NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA LUẬT SỐ 99/2025/QH15 VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN SO VỚI BỘ LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ NĂM 2015 (SỬA ĐỔI, BỔ SUNG 2021) | 16 |
| 2.1. Thuận lợi | 16 |
| 2.1.1. Hệ thống thuật ngữ của BLTTHS được chuẩn hóa và thống nhất | 16 |
| 2.1.2. Tăng cường vai trò của Viện kiểm sát trong kiểm sát tin báo tội phạm | 17 |
| 2.1.3. Hoàn thiện cơ chế tổ chức và phân cấp thẩm quyền nội bộ Viện kiểm sát | 17 |
| 2.2. Khó khăn | 18 |
| 2.2.1. Về vấn đề đảm bảo quyền bào chữa khi truy tố bị can vắng mặt | 18 |
| 2.2.2. Về vấn đề chuyên môn | 19 |
| 2.2.3. Khó khăn trong việc phối hợp giữa các ngành và trong đồng bộ quy trình | 19 |
| KẾT LUẬN | 21 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 22 |
LỜI MỞ ĐẦU
Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) là văn bản pháp lý có vai trò quan trọng hàng đầu trong hệ thống pháp luật Việt Nam, điều chỉnh toàn bộ hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự. Viện kiểm sát nhân dân (VKSND), với chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, giữ vị trí trung tâm trong việc bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Từ khi BLTTHS 2015 được ban hành và sửa đổi năm 2021,2025, công tác công tố và kiểm sát đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, song cũng bộc lộ không ít hạn chế, đặc biệt trong bối cảnh tình hình tội phạm và yêu cầu cải cách tư pháp giai đoạn mới.
Trước những đòi hỏi thực tiễn và lý luận đó, Quốc hội đã ban hành Luật số 99/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung nhiều điều của BLTTHS, trong đó tập trung điều chỉnh hàng loạt quy định liên quan đến VKSND. Những sửa đổi này không chỉ làm rõ hơn thẩm quyền, trách nhiệm của VKS mà còn tăng cường kiểm sát hoạt động điều tra, hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực tư pháp, bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tố tụng hình sự. Có thể nói, Luật 99/2025/QH15 đã đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong việc nâng cao chất lượng công tố và kiểm sát, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế.
Tiểu luận này được xây dựng nhằm phân tích toàn diện, có hệ thống những điểm sửa đổi liên quan đến Viện kiểm sát trong Luật 99/2025/QH15, so sánh với BLTTHS 2015 (sửa đổi 2021,2025), từ đó đánh giá ý nghĩa pháp lý và tác động thực tiễn của các sửa đổi. Ngoài ra, luận văn cũng xem xét những thuận lợi, khó khăn trong quá trình áp dụng và đưa ra kiến nghị góp phần hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam.
PHẦN 1 – PHÂN TÍCH NHỮNG QUY ĐỊNH MỚI VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG LUẬT SỐ 99/2025/QH15 SO VỚI BỘ LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ NĂM 2015 (SỬA ĐỔI, BỔ SUNG 2021)
Trong bối cảnh hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng hình sự, việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến Viện kiểm sát nhân dân trong Luật số 99/2025/QH15 đánh dấu bước tiến quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan này trong quá trình thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật. Mặc dù về cơ bản vẫn giữ nguyên vị trí, vai trò và chức năng cốt lõi của Viện kiểm sát là thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật tố tụng hình sự, quyết định việc buộc tội, phát hiện vi phạm pháp luật nhằm bảo đảm mọi hành vi phạm tội, người phạm tội, pháp nhân phạm tội, vi phạm pháp luật đều phải được phát hiện và xử lý kịp thời, nghiêm minh, việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để lọt tội phạm và người phạm tội, pháp nhân phạm tội, không làm oan người vô tội. Song, Luật 99/2025/QH15 đã có những sửa đổi, bổ sung đáng chú ý, làm rõ thẩm quyền, nhiệm vụ và cơ chế kiểm sát trong từng giai đoạn tố tụng. Những thay đổi này không chỉ thể hiện sự tinh gọn, minh bạch hóa chức năng của Viện kiểm sát mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao tính chủ động, kịp thời và hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, đồng thời bảo đảm sự công bằng, đúng pháp luật trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Cụ thể như sau:
1.1. Bổ sung về khái niệm, thuật ngữ liên quan đến Viện kiểm sát (Điều 4)
Một trong những thay đổi có ý nghĩa nền tảng của Luật số 99/2025/QH15 là việc bổ sung điểm p khoản 1 Điều 4 nhằm xác định rõ khái niệm “Viện kiểm sát có thẩm quyền”, qua đó thay thế hệ thống thuật ngữ rời rạc, thiếu thống nhất trong BLTTHS 2015. Trước đây, pháp luật tố tụng hình sự sử dụng nhiều cụm từ khác nhau như “Viện kiểm sát cùng cấp”, “Viện kiểm sát có thẩm quyền”, “Viện kiểm sát nơi tiến hành tố tụng” mà không đưa ra định nghĩa pháp lý cụ thể, dẫn đến tình trạng lúng túng trong thực tiễn áp dụng khi cùng một hoạt động tố tụng nhưng các cơ quan tiến hành tố tụng lại hiểu khác nhau về cơ quan được giao trách nhiệm kiểm sát. Việc xác định sai hoặc chậm xác định Viện kiểm sát có thẩm quyền trong những thủ tục mang tính khẩn cấp như: phê chuẩn lệnh bắt người trong trường hợp khẩn cấp, phê chuẩn tạm giữ, gia hạn tạm giữ, khám xét khẩn cấp… có thể dẫn đến quá hạn, vi phạm quyền con người ngay ở giai đoạn đầu của quá trình tố tụng.
Bằng việc thống nhất thuật ngữ “Viện kiểm sát có thẩm quyền”, Luật 99/2025/QH15 tạo cơ sở pháp lý rõ ràng và minh bạch để xác định duy nhất một chủ thể chịu trách nhiệm trong từng hoạt động tố tụng cụ thể, từ đó loại bỏ triệt để tình trạng đùn đẩy, né tránh hoặc hiểu nhầm giữa các cấp Viện kiểm sát về thẩm quyền phê chuẩn. Sửa đổi này còn góp phần giảm đáng kể xung đột thẩm quyền giữa các cấp Viện kiểm sát – vấn đề thường gặp trong các vụ án có yếu tố liên tỉnh, liên quan nhiều cơ quan điều tra hoặc các vụ án thuộc thẩm quyền của khối quân sự. Việc thống nhất thuật ngữ không chỉ giúp cơ quan điều tra xác định ngay cơ quan phải gửi hồ sơ, lệnh, quyết định, mà còn tạo điều kiện để Viện kiểm sát nâng cao tính chủ động và trách nhiệm trong kiểm sát hoạt động điều tra. Từ góc độ cải cách tư pháp, việc chuẩn hóa thuật ngữ là bước đi quan trọng đảm bảo pháp luật dễ hiểu, dễ áp dụng, phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa tố tụng, xây dựng hệ thống tố tụng điện tử trong tương lai.
Như vậy, dù chỉ là bổ sung một thuật ngữ, sửa đổi này có tác động lớn đến toàn bộ cơ chế thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, góp phần bảo đảm tính kịp thời, chuẩn xác và hợp pháp của các quyết định tố tụng.
1.2. Bổ sung về trách nhiệm quy định thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân mỗi cấp của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Điều 20)
So với quy định trước đây tại Điều 20 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021), Luật số 99/2025/QH15 không chỉ giữ nguyên nội dung cốt lõi về chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Viện kiểm sát mà còn bổ sung một cơ chế pháp lý mới mang tính phân quyền và tái cấu trúc thẩm quyền trong nội bộ ngành kiểm sát…
💡 Bài viết trên website chỉ là trích lược nội dung để đọc thử.
Tài liệu hoàn chỉnh dài 22 trang (Định dạng: Word), bao gồm đầy đủ các phần nội dung như mục lục đã liệt kê ở bên trên.
▼ Kéo xuống phần tải về để tải ngay file đầy đủ chỉ với 99.000 VNĐ!
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia sự thật; Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021, 2024, 2025);
- Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân; 2025. https://chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=215229&classid=2629
- Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Luật số 99/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự; 2025; https://vbpq.toaan.gov.vn/webcenter/portal/htvb/chi-tiet?dDocName=TAND363494&Tab=vblq;
- Nhà xuất bản công an nhân dân (2024); Giáo trình Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam trường Đại học Kiểm sát; 2024;
- Nhà xuất bản công an nhân dân (2024); Giáo trình Luật tố tụng Hình sự Việt Nam trường Đại học Luật Hà Nội; 2018;
- Hoàng Công Tuấn (2025), Chuyên viên VKSND khu vực 11 – Hải Phòng; Những điểm mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự; 2025; https://vienkiemsathaiphong.gov.vn/kiem-sat-vien-viet/nhung-diem-moi-cua-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-bo-luat-to-tung-hinh-su-21957;
- Huỳnh Trung Hậu (2025), Tìm hiểu một số điểm mới của Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi năm 2025; https://dhcsnd.edu.vn/tim-hieu-mot-so-diem-moi-cua-bo-luat-to-tung-hinh-su-sua-doi-nam-2025;
- Duy Anh (2025), Những điểm mới về thẩm quyền của Cơ quan điều tra, VKSND, TAND trong tố tụng hình sự; https://lsvn.vn/nhung-diem-moi-ve-tham-quyen-cua-co-quan-dieu-tra-vksnd-tand-trong-to-tung-hinh-su-a163540.html.