8.75 ĐIỂM Tiểu luận: Pháp luật về án tích và xóa án tích của Luật Hình sự và Luật Tư pháp người chưa thành niên: Kiến nghị một số giải pháp hoàn thiện pháp luật

• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Điểm số: 8.75 điểm
• Số trang: 17 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B1004 | Năm 2025
• Luật áp dụng: Luật Tư pháp người chưa thành niên 2014;

Phí tải: 79.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC TRANG BÌA

XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT

LỜI MỞ ĐẦU

Án tích và xóa án tích là một chế định quan trọng thể hiện nguyên tắc cơ bản của pháp luật hình sự Việt Nam đó là nguyên tắc nhân đạo. Đồng thời việc quy định chế định này nhằm khuyến khích người bị kết án chấp hành nghiêm chỉnh bản án và nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật sau khi đã chấp hành xong bản án.

Với chế định này, Nhà nước ta đã ghi nhận sự nỗ lực cải tạo của người phạm tội nhằm xóa bỏ đi vết tích đã từng bị kết án của mình, từ đó, giúp xóa bỏ thành kiến của xã hội đối với người phạm tội, giúp họ sớm hòa nhập với cộng đồng và trở thành người có ích cho xã hội. Quy định về xóa án tích ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người bị kết án vì trong một số trường hợp nếu người bị kết án thuộc trường hợp có án tích nhưng chưa được xóa án tích là một trong những cơ sở để định tội, định khung hình phạt hoặc quyết định hình phạt. Vì vậy, quy định về xóa án tích có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với người phạm tội mà còn giúp xã hội ngày càng phát triển và văn minh.

CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ÁN TÍCH VÀ XÓA ÁN TÍCH

1.1. Khái niệm, đặc điểm của án tích

Hiện nay, chưa có văn bản pháp lý giải thích về khái niệm về án tích. Tuy nhiên nếu cắt nghĩa theo nghĩa trên mặt chữ thì ngữ nghĩa từ “án” được hiểu là “vụ án, bản án” còn “tích” được hiểu là “sự tích luỹ, công trạng, thành quả” . Khi ghép hai từ này lại với nhau, ta có thể hiểu nghĩa “án tích” chính là vết tích của một vụ án, bản án được gắn lên cho một cá nhân hay một pháp nhân thương mại phạm tội đã bị tòa án kết án bằng một bản án.

Theo Từ điển Luật học:

“Án tích là đặc điểm xấu (hậu quả) về nhân thân của người bị kết án và áp dụng hình phạt được ghi và lưu lại trong lý lịch tư pháp trong thời gian luật định” [16-tr.14].

Nghĩa là khi người phạm tội bị kết án về tội danh nào đó trong BLHS và bị Tòa án áp dụng hình phạt thì bị lưu lại trong lý lịch tư pháp, sau khi người đó chấp hành xong hình phạt thì có thể được xóa án tích nếu đủ các điều kiện mà BLHS quy định.

Theo quan điểm của GS.TS. Nguyễn Ngọc Hòa thì:

“Án tích là đặc điểm xấu về nhân thân của người đã bị kết án và áp dụng hình phạt được ghi và lưu lại trong lý lịch tư pháp trong thời gian luật định”.

Theo quan điểm của PGS.TS. Phạm Hồng Hải:

“Án tích là hậu quả pháp lý của bản án kết tội mà Tòa án tuyên đối với người phạm tội, là một tình tiết có ý nghĩa pháp lý trong việc đánh giá tính chất nguy hiểm của tội phạm và của người phạm tội khi tội phạm được thực hiện trong thời gian người ấy mang án tích”.

Như vậy, án tích có thể được hiểu là một hậu quả pháp lý mà người bị kết án phải chịu của việc bị kết án. Án tích, là “một dấu mộc” có thời hạn mà thông qua bản án, Tòa án đánh dấu lên cá nhân, pháp nhân thương mại phạm tội và chỉ bị xóa khi có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.

1.2. Đặc điểm của án tích

Án tích là hậu quả pháp lý bất lợi của việc phạm tội, là một trong những hình thức thể hiện của trách nhiệm hình sự.

Án tích chỉ xuất hiện khi có các điều kiện làm phát sinh án tích:

• (i) Có bản án kết tội đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án;
• (ii) Người bị kết án bị áp dụng hình phạt (kể cả trong trường hợp bị kết án phạt tù nhưng cho hưởng án treo);
• (iii) Không thuộc trường hợp không có án tích theo quy định của BLHS.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025);
2. Bộ luật Hình sự năm 1999;
3. Luật tư pháp người chưa thành niên năm 2024;
4. Công văn số 4632/VKSTC-V7 ngày 30/11/2019 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao hướng dẫn về việc trả lời thỉnh thị;
5. Công văn số 64/TANDTC-PC ngày 03/4/2019 của Tòa án nhân dân tối cao về thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc về hình sự, dân sự và tố tụng hành chính;
6. Nguyễn Phương Thanh (2016), Chế định xóa án tích trong Bộ luật Hình sự năm 2015, NXB Trường đại học Luật Hà Nội.
7. Phan Thị Phương Hiền (2017). Xóa án tích đối với pháp nhân thương mại bị kết án theo Bộ luật Hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2017). Nhà nước và pháp luật, Viện Nhà nước và pháp luật, 2017, Số 12 (356), tr. 10 – 13
8. Nguyễn Quang Long (2019). Hoàn thiện các quy phạm về chế định án tích trong bộ luật hình sự năm 2015. Tạp chí Khoa học Kiểm sát, 3, tr. 21- 26.
9. Nguyễn Tất Trình (2024), Một số vấn đề xóa án tích theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, đường dẫn: [https://lsvn.vn/mot-so-van-de-xoa-an-tich-theo-quy-dinh-cua-phap-luat-hinh-su-viet-nam-1726409947-a147271.html].