9.00 ĐIỂM Tiểu luận: Pháp luật về quy định hình phạt, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại – Hạn chế, vướng mắc và đề xuất hoàn thiện

• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Điểm số: 9.00 điểm
• Số trang: 18 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B1007 | Năm 2025
• Luật áp dụng: Bộ luật Hình sự 2015 (SĐ,BS 2017,2024,2025)

Phí tải: 79.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC TRANG BÌA

XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT

LỜI MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh hiện nay, khi xã hội ngày càng phát triển, nền kinh tế thị trường cũng phát triển, xu hướng hội nhập quốc tế gia tăng, chính vì thế mà ở nước ta đã và đang tồn tại rất nhiều loại hình doanh nghiệp kinh doanh khác nhau, sản xuất nhiều loại sản phẩm với các mục đích thương mại khác nhau. Các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khác vì mục tiêu lợi nhuận mà đã thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật, gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, xã hội và người dân. Do đó, ngoài quy định các dạng trách nhiệm hành chính, bồi thường thiệt hại theo pháp luật dân sự thì việc quy định trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại để xử lý nghiêm những hành vi nguy hiểm gây thiệt hại cho lợi ích của xã hội, cơ quan, tổ chức, người dân do những pháp nhân thương mại phạm tội gây ra là thật sự cần thiết.

Vì những lẽ đó mà lần đầu tiên Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) đã quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại phạm tội. Điều này đã làm thay đổi tư duy truyền thống về việc tội phạm và hình phạt chỉ áp dụng cho cá nhân thực hiện tội phạm, đồng thời đáp ứng yêu cầu xử lý các hành vi phạm tội do pháp nhân thương mại thực hiện, tạo cơ sở pháp lý trong hợp tác quốc tế trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, nhất là các tội phạm được thực hiện có tính chất xuyên quốc gia.

Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) đã có các quy định dành cho pháp nhân thương mại phạm tội, tuy nhiên phạm vi bài viết này tập trung nghiên cứu các quy định về hình phạt, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại phạm tội trong Bộ luật này.

CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ CỦA PHÁP NHÂN THƯƠNG MẠI

1.1. Khái niệm pháp nhân thương mại

Theo quy định tại Điều 75 Bộ luật Dân sự 2015 thì:

“Pháp nhân thương mại là pháp nhân có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận và lợi nhuận được chia cho các thành viên. Pháp nhân thương mại bao gồm doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác. Việc thành lập, hoạt động và chấm dứt pháp nhân thương mại được thực hiện theo quy định của Bộ luật này, Luật doanh nghiệp và quy định khác của pháp luật có liên quan”.

Như vậy, mọi doanh nghiệp, tổ chức kinh tế hoạt động trên lĩnh vực sản xuất kinh doanh hay lĩnh vực khác mà có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận và lợi nhuận này được chia cho các các thành viên thì đều có thể trở thành đối tượng bị xử lý hình sự khi thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hình sự theo luật định.

1.2. Cơ sở trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại

Khoản 2 Điều 2 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định về cơ sở của trách nhiệm hình sự như sau:

“Chỉ pháp nhân thương mại nào phạm một tội đã được quy định tại Điều 76 của Bộ luật này mới phải chịu trách nhiệm hình sự”.

Việc xác định dấu hiệu tội phạm do PNTM thực hiện trên cơ sở dấu hiệu tội phạm quy định cho cá nhân phạm tội. BLHS năm 2015 đã quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại trong nhiều điều luật khác nhau, tập trung nhất là trong Chương XI “Những quy định đối với pháp nhân thương mại phạm tội” từ Điều 74 đến Điều 89.

Phân loại tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện được quy định tại khoản 2 Điều 9 BLHS 2015, theo đó:

“Tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện được phân loại căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội theo quy định tại khoản 1 Điều này và quy định tương ứng đối với các tội phạm được quy định tại Điều 76 của Bộ luật này”.

Ví dụ, tại khoản 6 Điều 194 BLHS năm 2015 để xác định loại tội phạm khi PNTM thực hiện hành vi phạm tội thì dựa vào hành vi tương ứng mà luật quy định tại các khoản khác; tại điểm đ khoản 6 Điều này đã quy định trường hợp để áp dụng hình phạt đình chỉ hoạt động vĩnh viễn là căn cứ vào trường hợp thuộc Điều 79 chứ không dựa trên hành vi, cách thức như các quy định từ điểm a đến điểm d.

Qua đó, nhận thấy việc xã định dấu hiệu tội phạm do PNTM thực hiện trên cơ sở dấu hiệu tội phạm quy định cho cá nhân phạm tội, vẫn còn phụ thuộc quá nhiều vào quy định như quy định về TNHS của cá nhân.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, 2024, 2025.
2. Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2022), Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam – phần chung, NXB Hồng Đức, Hà Nội.
3. TS. Trần Văn Dũng (2018), Chuyên đề trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại và những vấn đề cần quan tâm khi xử lý hình sự đối với pháp nhân thương mại theo quy định của BLHS năm 2015, link truy cập: https://vks.haugiang.gov.vn/tong-hop-cac-van-ban-quy-pham-phap-luat/nhung-van-de-can-quan-tam-khi-xu-ly-hinh-su-doi-voi-phap-nhan-thuong-mai-78.html
4. ThS. Đinh Văn Quế (2019), Hình phạt đối với pháp nhân thương mại, link truy cập: [https://tapchitoaan.vn/hinh-phat-doi-voi-phap-nhan-thuong-mai]
5. PGS.TS. Dương Tuyết Miên (2024), Bàn về hình phạt áp dụng đối với pháp nhân thương mại phạm tội trong Bộ luật Hình sự năm 2015, link truy cập: [https://vksndtc.gov.vn/tin-tuc/cong-tac-kiem-sat/ban-ve-hinh-phat-ap-dung-doi-voi-phap-nhan-thuong–d10-t12618.html].