9.00 ĐIỂM Tiểu luận: Pháp luật về xử lý chuyển hướng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội – Bài học kinh nghiệm từ một số quốc gia trên thế giới

• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Điểm số: 9.00 điểm
• Số trang: 16 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B1006 | Năm 2025
• Luật áp dụng: Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024

Phí tải: 69.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC TRANG BÌA

XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT

LỜI MỞ ĐẦU

Người dưới 18 tuổi là nhóm đối tượng chưa phát triển hoàn thiện về thể chất, tâm sinh lý và nhận thức, do đó dễ bị tác động bởi môi trường tiêu cực dẫn đến hành vi phạm tội. Trong tư pháp hình sự hiện đại, xu hướng chuyển từ “trừng trị” (Retributive justice) sang “tư pháp phục hồi” (Restorative justice) đang trở thành nguyên tắc cốt lõi trên toàn cầu. Các công ước quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em (CRC) và Quy tắc Bắc Kinh, đều khuyến nghị các quốc gia thành viên ưu tiên áp dụng các biện pháp xử lý chuyển hướng (diversion) nhằm đưa người chưa thành niên ra khỏi hệ thống tư pháp hình sự chính thức, tránh để lại “vết nhơ” mang tính kỳ thị, tạo cơ hội để các em sửa chữa sai lầm và tái hòa nhập cộng đồng.

Tại Việt Nam, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) đã đánh dấu một bước tiến mang tính nhân văn sâu sắc khi quy định các biện pháp giám sát, giáo dục áp dụng trong trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự đối với người dưới 18 tuổi – đây chính là biểu hiện rõ nét của chế định xử lý chuyển hướng. Tuy nhiên, qua thực tiễn áp dụng, các quy định này vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định về điều kiện áp dụng, trình tự, thủ tục và sự phối hợp giữa các cơ quan ban ngành. Đặc biệt, trong bối cảnh nước ta đang đẩy mạnh cải cách tư pháp (với các định hướng sửa đổi, bổ sung và xây dựng Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024), việc đánh giá lại các quy định hiện hành về xử lý chuyển hướng là một đòi hỏi vô cùng cấp thiết cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn.

Để hoàn thiện pháp luật trong nước, việc tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế là phương pháp nghiên cứu vô cùng quan trọng. Liên Bang Đức và Nhật Bản là hai quốc gia có hệ thống pháp luật phát triển và có truyền thống lâu đời trong việc bảo vệ người chưa thành niên:

• Tại Đức: Bộ luật Hình sự và Đạo luật Tòa án Thanh thiếu niên (JGG) thiết lập một hệ thống xử lý chuyển hướng rất linh hoạt, đề cao tính giáo dục và các biện pháp thay thế đa dạng.

• Tại Nhật Bản: Đạo luật Người chưa thành niên quy định vai trò đặc biệt quan trọng của Tòa án Gia đình với nguyên tắc bảo hộ, tập trung vào việc tìm hiểu nguyên nhân sâu xa của hành vi phạm tội để đưa ra các biện pháp giáo dục, bảo vệ hơn là trừng phạt. Việc đối chiếu, so sánh quy định của pháp luật Việt Nam với các quốc gia này sẽ cung cấp cái nhìn đa chiều, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội của Việt Nam.

Từ những trăn trở trên, việc nghiên cứu một cách có hệ thống từ lý luận, đánh giá thực trạng đến so sánh quốc tế về chế định xử lý chuyển hướng là cần thiết nhằm đề xuất các giải pháp khả thi. Đó là lý do tác giả quyết định chọn đề tài: “Pháp luật về xử lý chuyển hướng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội: Bài học kinh nghiệm từ pháp luật một số quốc gia trên thế giới” làm hướng nghiên cứu của mình.

CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XỬ LÝ CHUYỂN HƯỚNG ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI

1.1. Khái niệm xử lý chuyển hướng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội

Đi sâu vào nghiên cứu chi tiết, pháp luật Việt Nam vẫn chưa có khái niệm cụ thể về xử lý chuyển hướng đối với người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật. Song, đã có những quy định cho phép chuyển hướng xử lý những người vi phạm pháp luật hành chính hoặc hình sự sang xử lý bằng các biện pháp không chính thức, thay vì áp dụng chế tài hành chính hay hình sự là những biện pháp xử lý chính thức.

Nhìn ở khía cạnh pháp lý, cho đến hiện nay, các quốc gia trên thế giới cũng chưa có khái niệm thống nhất về thuật ngữ “Xử lý chuyển hướng” đối với người chưa thành niên phạm tội mà khái niệm xử lý chuyển hướng được hiểu thông qua: Công ước về Quyền trẻ em (United Nations Convention on the Rights of the Child), Quy tắc tiêu chuẩn tối thiểu của Liên hợp quốc về áp dụng pháp luật với người chưa thành niên (United Nations Standard Minimum Rules for the Administration of Juvenile Justice /Beijing Rules) và các chiến lược mẫu của Liên Hợp Quốc về xóa bỏ bạo lực đối với trẻ em 2014.

Trên phương diện pháp luật Việt Nam, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2024, 2025) chưa có quy định nào đề cập đến khái niệm xử lý chuyển hướng người chưa thành niên phạm tội. Vì vậy, tham khảo các quy định của pháp luật quốc tế có thể đưa ra khái niệm xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội như sau: Xử lý chuyển hướng là xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội bằng các biện pháp thay thế TNHS chuyển người dưới 18 tuổi phạm tội ra khỏi thủ tục xét xử của Tòa án.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Mai Thị Thủy, Xử lý chuyển hướng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội trong luật Hình sự Việt Nam, Luận án Tiến sĩ luật học, năm 2022;
2. Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, 2024, 2025;
3. Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024;
4. Bộ luật Hình sự CHLB Nga;
5. Đạo luật người chưa thành niên của Nhật Bản
6. Trần Mạnh Tuấn (2025), Đặc điểm của các biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên, Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, đường link: [https://lsvn.vn/dac-diem-cua-cac-bien-phap-xu-ly-chuyen-huong-doi-voi-nguoi-chua-thanh-nien-pham-toi-theo-quy-dinh-cua-luat-tu-phap-nguoi-chua-thanh-nien-a171001.html], truy cập ngày 20/6/2025.
7. Võ Văn Tuấn Khanh, Nguyễn Thị Hồng Tuyết (2025), Quy định mới về biện pháp xử lý chuyển hướng theo Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, Tạp chí Tòa án nhân dân điện tử, [https://tapchitoaan.vn/quy-dinh-moi-ve-bien-phap-xu-ly-chuyen-huong-theo-luat-tu-phap-nguoi-chua-thanh-nien-nam-202413767.html], truy cập ngày 20/6/2025.