- Trường học: Đại học Luật Hà Nội
- Điểm số: 9.00 điểm
- Số trang: 18 trang
- Định dạng file: WORD
- Mã số/Năm: B0967 | Năm 2025
- Luật áp dụng: Bộ luật Hình sự 2015 (SĐ,BS 2017, 2024, 2025)
XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN
XEM TRƯỚC TRANG BÌA
XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC
MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT
| MỤC LỤC | Trang |
|---|---|
| PHẦN MỞ ĐẦU | 1 |
| CHƯƠNG 1. QUY ĐỊNH VỀ HÌNH PHẠT TỬ HÌNH GIỮA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ BỘ LUẬT HÌNH SỰ LIÊN BANG NGA | 3 |
| 1.1. Quy định về hình phạt tử hình theo Bộ luật Hình sự Việt Nam | 3 |
| 1.1.1. Phạm vi và đối tượng áp dụng hình phạt tử hình | 3 |
| 1.1.2. Các căn cứ quyết định hình phạt tử hình | 5 |
| 1.1.3. Các quy định khác trong BLHS năm 2015 về hình phạt tử hình | 6 |
| 1.2. Quy định về hình phạt tử hình theo Bộ luật Hình sự Liên Bang Nga | 7 |
| CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM VỀ VIỆC ÁP DỤNG HÌNH PHẠT TỬ HÌNH | 10 |
| 2.1. Thực trạng áp dụng hình phạt tử hình tại Việt Nam | 10 |
| 2.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về việc áp dụng hình phạt tử hình trong giai đoạn cải cách tư pháp hiện nay | 12 |
| 2.2.1. Mở rộng đối tượng không áp dụng hình phạt tử hình, cụ thể, nên thay đổi độ tuổi của người không bị tử hình từ 75 tuổi theo quy định hiện nay xuống còn 60 tuổi | 12 |
| 2.2.2. Bỏ quy định về việc tử hình đối với tội phạm kinh tế | 13 |
| 2.2.3. Liên quan đến chính sách hình sự nói chung và chính sách về hình phạt tử hình nói riêng | 14 |
| KẾT LUẬN | 16 |
| DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO | 18 |
LỜI MỞ ĐẦU
Hình phạt tử hình là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trong lĩnh vực pháp luật hình sự. Nó đặt ra những câu hỏi về bản chất của công lý, quyền sống và vai trò của nhà nước trong việc trừng phạt. Một số học thuyết cho rằng, tử hình là một hình thức răn đe hiệu quả, việc áp dụng hình phạt nghiêm khắc sẽ ngăn chặn các hành vi phạm tội và trừng phạt tương xứng với tội ác là cần thiết để duy trì trật tự đạo đức xã hội.
Trong bối cảnh toàn cầu, nhiều quốc gia có xu hướng bãi bỏ hình phạt tử hình, họ xem hình phạt tử hình là một “di sản của quá khứ”, không còn phù hợp với các giá trị hiện đại được nêu trong các văn kiện quốc tế như Tuyên ngôn Quốc tế về Quyền con người hay Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong nhận thức về quyền con người, nhấn mạnh quyền sống như một giá trị bất khả xâm phạm. Tuy nhiên, vẫn còn một số quốc gia vẫn duy trì hình phạt tử hình như một công cụ thiết yếu để răn đe và ngăn chặn các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, cho thấy sự khác biệt sâu sắc trong cách tiếp cận vấn đề này. Sự khác biệt này không chỉ xuất phát từ các quan điểm pháp lý mà còn từ những khác biệt về văn hóa, chính trị, và lịch sử của từng quốc gia.
Việt Nam và Liên Bang Nga là hai ví dụ điển hình cho sự đối lập trong cách tiếp cận hình phạt tử hình. Tại Việt Nam, tử hình vẫn là một phần không thể tách rời của hệ thống pháp luật hình sự, được quy định trong BLHS năm 2015, áp dụng cho các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, như tội phạm về an ninh quốc gia, giết người, hoặc các tội phạm về ma túy… Cách tiếp cận này phản ánh quan điểm rằng một số hành vi phạm tội có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, không thể được tha thứ và cần phải bị trừng phạt bằng hình phạt nghiêm khắc nhất để bảo vệ trật tự xã hội. Ngược lại, Liên Bang Nga đã thực hiện một lệnh tạm ngừng thi hành án tử hình từ cuối thế kỷ 20, mặc dù hình phạt này vẫn còn được quy định trong pháp luật của họ. Quyết định này của Nga cho thấy sự ưu tiên cho các nguyên tắc nhân quyền và cam kết quốc tế, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập với các tổ chức như Hội đồng Châu Âu. Sự khác biệt giữa hai quốc gia không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn phản ánh những thách thức trong việc cân bằng giữa nhu cầu an ninh quốc gia và áp lực từ các tiêu chuẩn nhân quyền toàn cầu.
Đề tài “So sánh quy định hình phạt tử hình giữa Bộ luật Hình sự Việt Nam và Liên Bang Nga, thực trạng và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về việc áp dụng hình phạt tử hình” được thực hiện nhằm đưa ra các khía cạnh pháp lý, xã hội, và đạo đức của hình phạt tử hình trong hai quốc gia này. Thông qua việc so sánh khung pháp lý và thực tiễn áp dụng, bài nghiên cứu không chỉ làm rõ những điểm tương đồng và khác biệt trong chính sách hình sự mà còn đánh giá các khía cạnh đạo đức, hiệu quả răn đe, và tính tương thích với các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế. Qua đó, đề tài mong muốn rút ra những bài học kinh nghiệm có giá trị cho Việt Nam, giúp hoàn thiện khung pháp lý và thực tiễn áp dụng tử hình, đảm bảo phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và tôn trọng quyền con người trong bối cảnh hội nhập toàn cầu nói chung và trong giai đoạn cải cách tư pháp hiện nay tại Việt Nam nói riêng.
CHƯƠNG 1. QUY ĐỊNH VỀ HÌNH PHẠT TỬ HÌNH GIỮA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ BỘ LUẬT HÌNH SỰ LIÊN BANG NGA
1.1. Quy định về hình phạt tử hình theo Bộ luật Hình sự Việt Nam
Tại khoản 1 Điều 40 BLHS năm 2015 quy định về hình phạt tử hình như sau: “là hình phạt đặc biệt chỉ áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong nhóm các tội xâm phạm an ninh quốc gia, xâm phạm tính mạng con người, các tội phạm về ma túy, tham nhũng và một số tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác do Bộ luật này quy định”. BLHS năm 2015 đã loại bỏ hình phạt tử hình đối với 07 tội danh, đó là Tội cướp tài sản (Điều 168), Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm (Điều 193); Tội tàng trữ trái phép chất ma túy (Điều 249), Tội chiếm đoạt trái phép chất ma túy (Điều 252); Tội phá huỷ công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia (Điều 303), Tội chống mệnh lệnh (Điêu 394) và Tội đầu hàng địch (Điều 399). Chỉ còn áp dụng hình phạt tử hình đối với 18 tội danh thuộc các nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia (Điều 108, 109, 110, 112, 113, 114), xâm phạm tính mạng con người (Điều 123, 142); các tội phạm về ma túy (Điều 248, 250, 251); các tội phạm về tham nhũng (Điều 353, 354), Tội sản xuất buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh thuốc phòng bệnh (Điều 194); Tôi khủng bố (Điều 299); Các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh (Điều 421, 422, 423). Với việc đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 07 tội danh đã quán triệt tư tưởng cải cách tư pháp, thể hiện sự thận trọng cần thiết trong việc lựa chọn bỏ hay giữ lại hình phạt tử hình đối với từng tội danh cụ thể trên tinh thần bảo đảm sự kết hợp hài hòa, cân đối giữa yêu cầu bảo vệ quyền con người, đặc biệt là quyền sống theo tinh thần Hiến pháp năm 2013 và yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm mới nói chung cũng như yêu cầu đối với từng loại tội phạm cụ thể nói riêng.
💡 Bài viết trên website chỉ là trích lược nội dung để đọc thử.
Tài liệu hoàn chỉnh dài 18 trang (Định dạng: Word), bao gồm đầy đủ các phần nội dung như mục lục đã liệt kê ở bên trên.
▼ Kéo xuống phần tải về để tải ngay file đầy đủ chỉ với 99.000 VNĐ!
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017,2024,2025);
- Bộ luật Hình sự Liên Bang Nga 1996;
- Hoàng Việt Bách (2022), Hình phạt tử hình theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015, Đại học Luật Hà Nội, tr. 27-37; 75;
- Nguyễn Phi Hùng (2024), “Bàn về hình phạt tử hình trong Bộ luật hình sự 2015”, Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, [https://lsvn.vn/ban-ve-hinh-phat-tu-hinh-trong-bo-luat-hinh-su-20151658677025-a121648.html] (truy cập ngày 08/5/2025);
- Nguyễn Thanh Hiền (2024), “Hình phạt tử hình: Tham khảo pháp luật hình sự quốc tế và kinh nghiệm cho Việt Nam”, Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, [https://lsvn.vn/hinh-phat-tu-hinh-tham-khao-phap-luat-hinh-su-quoc-te-va-kinh-nghiem-cho-viet-nam-1715962456-a143754.html] ( truy cập ngày 07/5/2025);
- Trần Phi Long (2024), “Hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự Liên bang Nga và gợi mở cho Việt Nam”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, [https://danchuphapluat.vn/hinh-phat-tu-hinh-trong-bo-luat-hinh-su-lien-bang-nga-va-goi-mo-cho-viet-nam] (truy cập ngày 05/5/2025).