9.25 ĐIỂM Tiểu luận: Tha tù trước thời hạn có điều kiện trong Luật Hình sự Việt Nam và bài học kinh nghiệm từ Liên Bang Nga

• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Điểm số: 9.25 điểm
• Số trang: 19 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B0965 | Năm 2025
• Luật áp dụng: Bộ luật Hình sự 2015 (SĐ,BS 2017, 2024, 2025)

Phí tải: 99.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC TRANG BÌA

XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT

LỜI MỞ ĐẦU

Trong xu thế hội nhập và hoàn thiện hệ thống pháp luật, biện pháp tha tù trước thời hạn có điều kiện thể hiện rõ tính nhân đạo, khoan hồng trong chính sách hình sự của Nhà nước, đồng thời góp phần giảm áp lực cho cơ sở giam giữ và tạo điều kiện để người chấp hành án tái hòa nhập cộng đồng. Tiểu luận này hướng tới mục tiêu làm sáng tỏ những quy định cơ bản về tha tù trước thời hạn có điều kiện trong Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) và so sánh với Bộ luật Hình sự Liên bang Nga – một trong những nền tư pháp tiêu biểu của khu vực Á-Âu.

Trên cơ sở phân tích – đối chiếu hệ thống các điều khoản, nghị quyết hướng dẫn và văn bản nghiệp vụ liên quan, tác giả sẽ chỉ ra những ưu điểm, hạn chế trong thực tiễn áp dụng, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện khung pháp lý phù hợp với đặc thù Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa tổng hợp tài liệu, phân tích định tính và tham vấn chuyên gia đảm bảo luận văn vừa có chiều sâu lý luận, vừa sát thực tiễn thi hành án hình sự.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào văn bản pháp luật, nghị quyết hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao, các công văn nghiệp vụ liên quan tại Việt Nam và Luật hình sự, nghị định hướng dẫn cùng văn bản giải thích của Tòa án tối cao Liên bang Nga. Tiểu luận kết hợp phương pháp phân tích – tổng hợp tài liệu, phân tích so sánh, phỏng vấn chuyên gia và tham khảo ý kiến thực tiễn tại một số cơ quan thi hành án và tòa án. Đặc biệt, tác giả chú trọng đối chiếu tính khả thi của quy định với hoàn cảnh thực tế, đảm bảo các đề xuất mang tính khả thi cao. Kết quả nghiên cứu hy vọng sẽ làm rõ cơ sở pháp lý, chính sách hình sự của cả hai nước, đồng thời đóng góp ý kiến hoàn thiện một số quy định nhằm nâng cao hiệu quả thi hành án và bảo đảm quyền con người trong lĩnh vực hình sự.

CHƯƠNG 1. QUY ĐỊNH VỀ THA TÙ TRƯỚC THỜI HẠN CÓ ĐIỀU KIỆN TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

Việc tha tù trước thời hạn có điều kiện là một trong những quy định mới được ghi nhận trong Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 (BLHS Việt Nam) thể hiện chính sách hình sự nhân đạo của Nhà nước ta đối với những người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, khi họ có thái độ cải tạo tốt trong thời gian chấp hành án phạt tù, từ đó được rút ngắn thời gian chấp hành hình phạt tù có cơ hội sớm được trở về với gia đình và xã hội nhưng phải đáp ứng những điều kiện nhất định theo quy định pháp luật.

Trong BLHS Việt Nam, tha tù trước thời hạn có điều kiện được quy định tại Điều 66 và Điều 106. Đồng thời, biện pháp này còn được ghi nhận tại Điều 368 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Hiện nay, vẫn có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm của biện pháp này, tuy nhiên khái niệm được áp dụng phổ biến và nhiều người chấp nhận nhất là khái niệm được ghi nhận tại Điều 1 Nghị quyết số 01/2018/NQ-HĐTP ngày 24/04/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 66 và Điều 106 của Bộ luật Hình sự về tha tù trước thời hạn có điều kiện như sau:

“Tha tù trước thời hạn có điều kiện là biện pháp được Tòa án áp dụng đối với người đang chấp hành án phạt tù khi có đủ các điều kiện theo quy định của Bộ luật Hình sự, xét thấy không cần buộc họ phải tiếp tục chấp hành án phạt tù tại cơ sở giam giữ.”

Dựa trên khái niệm trên, ta có thể hiểu rằng tha thù trước thời hạn có điều kiện cho phép người đang chấp hành án phạt tù kết thúc việc chấp hành án phạt tù đó tại cơ sở tạm giam sớm hơn dự định được tuyên tại Bản án của Toà án sang chịu sự quản lý, giám sát tại cộng đồng trong khoảng thời gian thử thách được Nhà nước ấn định, khi và chỉ khi họ đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

Theo đó, để được áp dụng tha tù trước thời hạn có điều kiện, người thành niên phạm tội cần đáp ứng các yêu cầu sau đây:

– Trường hợp người phạm tội đã thành niên theo Điều 66 BLHS Việt Nam:

• Phạm tội lần đầu;
• Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;
• Có nơi cư trú rõ ràng;
• Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại và án phí;
• Đã chấp hành được ít nhất là một phần hai mức phạt tù có thời hạn hoặc ít nhất là 15 năm đối với trường hợp bị phạt tù chung thân nhưng đã được giảm xuống tù có thời hạn. Trường hợp người phạm tội là người có công với cách mạng, thân nhân của người có công với cách mạng, người đủ 70 tuổi trở lên, người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi thì phải chấp hành được ít nhất là một phần ba mức phạt tù có thời hạn hoặc ít nhất là 12 năm đối với trường hợp bị phạt tù chung thân nhưng đã được giảm xuống tù có thời hạn;
• Không thuộc một trong các trường hợp phạm tội quy định tại khoản 2 Điều này.

– Trường hợp người chưa thành niên phạm tội theo Điều 106 BLHS Việt Nam:

• Phạm tội lần đầu;
• Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;
• Đã chấp hành được một phần ba thời hạn phạt tù;
• Có nơi cư trú rõ ràng.

Về cơ bản, các điều kiện áp dụng biện pháp này đối với người thành niên và người chưa thành niên phạm tội đều như nhau: Phạm tội lần đầu; Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt; Có nơi cư trú rõ ràng và Chấp hành được một phần án phạt tù.

Việc quy định nêu trên không chỉ góp phần thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước ta thông qua chính sách hình sự mà còn phù hợp với những quy định khác của BLHS Việt Nam như tại Điều 91 BLHS Việt Nam, phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em. Bên cạnh đó, việc tha tù trước thời hạn có điều kiện còn thể hiện chính sách khoan hồng của Nhà nước ta đối với người bị kết án; góp phần giáo dục, cải tạo người bị kết án; góp phần xây dựng Nhà nước tích cực hơn trong công tác đối ngoại cũng như phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017);
2. Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021)
3. Trường Đại học Luật Hà Nội (dịch), Bộ luật Hình sự Liên bang Nga, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2011;
4. Nghị quyết số 01/2018/NQ-HĐTP ngày 24/04/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 66 và Điều 106 của Bộ luật Hình sự về tha tù trước thời hạn có điều kiện;
5. Công văn số 170/TANDTC-PC ngày 01/08/2018 về thực hiện quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 và Nghị quyết số 01/2018 về tha tù trước thời hạn có điều kiện;
6. Thông tư số 12/2018/TT-BCA ngày 07/5/2018 của Bộ Công an quy định tha tù trước thời hạn có điều kiện.
7. Luật Thi hành án hình sự năm 2019.
8. Thuvienphapluat.vn
9. https://vkstuyenquang.gov.vn/pHome/news/Nghien-cuu-Trao-doi/Mot-so-kho-khan-vuong-mac-trong-cong-tac-tha-tu-truoc-thoi-han-co-dieu-kien-759/
10. https://tapchitoaan.vn/vuong-mac-va-kien-nghi-ve-quy-dinh-tha-thu-truoc-thoi-han-co-dieu-kien.