9.25 ĐIỂM Tiểu luận: Bất cập về xóa án tích theo pháp luật hình sự Việt Nam và kiến nghị hoàn thiện

• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Điểm số: 9.25 điểm
• Số trang: 28 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B1033 | Năm 2025
• Luật áp dụng: Bộ luật Hình sự 2015 (SĐ,BS 2017,2024,2025)

Phí tải: 99.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC TRANG BÌA

XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT

LỜI MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Xóa án tích là chế định nhân đạo trong luật hình sự Việt Nam. Mục đích cuối cùng là nhằm xóa đi sợ mặc cảm của người bị kết án, động viên họ trở về cuộc sống lương thiện. Ngoài ra, xóa án tích còn có tác dụng hỗ trợ cho công tác quản lý, giáo dục người đang chấp hành hình phạt tin tưởng vào sự công bằng của xã hội đối với họ. Đúng như vậy, xóa án tích là một chế định quan trọng, thể hiện nguyên tắc nhân đạo, dân chủ XHCN và tôn trọng quyền con người được quy định trong BLHS Việt Nam.

Với chế định này, Nhà nước ta đã ghi nhận sự nỗ lực cải tạo của người phạm tội nhằm xóa bỏ đi quá khứ đã từng bị kết án của mình, từ đó giúp xóa bỏ thành kiến của xã hội đối với người phạm tội, giúp họ sớm hòa nhập với cộng đồng và trở thành người có ích cho xã hội. Nội dung các nguyên tắc cơ bản của Luật hình sự Việt Nam, như: Nguyên tắc dân chủ, nguyên tắc nhân đạo của pháp luật xã hội chủ nghĩa, mà ở đó quyền con người và quyền công dân được tôn trọng và bảo vệ. Việc nghiên cứu những quy định về xóa án tích để từ đó đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả chế định này trong thực tiễn áp dụng là cần thiết đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của dân, do dân và vì dân với một nền pháp luật thực sự đảm bảo sự dân chủ, công bằng và văn minh. Xóa án tích nếu không được nhận thức đúng đắn, quy định thành pháp luật và áp dụng một cách đầy đủ, thống nhất sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến các quyền về nhân thân người phạm tội, quyền con người mà Hiến pháp năm 2013 đã quy định.

2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu

Việc nghiên cứu chế định án tích cần phải tiến hành toàn diện, không chỉ dừng lại ở quy định về xóa án tích mà còn phải nghiên cứu dưới góc độ người hoặc pháp nhân thương mại phạm tội mới trong thời gian đang có án tích để xác định vấn đề định tội, định khung tăng nặng và tình tiết tăng nặng TNHS trong việc áp dụng pháp luật. Án tích có ý nghĩa quan trọng cả về mặt chính trị pháp – pháp lý và mặt xã hội nên cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Chế định án tích có ý nghĩa rất quan trọng trong vấn đề xác định yếu tố cấu thành tội phạm, việc áp dụng tình tiết định khung cũng như các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng TNHS trong vấn đề xử lý tội phạm.

Quy định về chế định án tích trong BLHS năm 2015 đã thể hiện bước phát triển mới trong lĩnh vực lập pháp khi có đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung mới mang tính phù hợp hơn so với nhu cầu thực tiễn, khắc phục được những hạn chế của BLHS năm 1999 về chế định này. Tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động thực tiễn của các cơ quan tiến hành tố tụng trong công tác xử lý tội phạm.

3. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận lấy phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng về nhà nước, pháp luật, về tội phạm, hình phạt, về quyền con người làm phương pháp luận nghiên cứu.

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin, tiểu luận còn sử dụng trong một tổng thể các phương pháp nghiên cứu cụ thể như phương pháp hệ thống, lịch sử, logic, phân tích, so sánh, tổng hợp. Ngoài ra trong quá trình nghiên cứu, còn tham khảo các bài viết tạp chí chuyên gia để nghiên cứu đề tài.

4. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của tiểu luận

Về mặt lý luận, tiểu luận sẽ góp phần nhận thức sâu hơn cơ sở lý luận về xóa án tích và hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam. Kết quả nghiên cứu của tiểu luận là nguồn tham khảo cho các học viên tham khảo, phục vụ cho học tập nghiên cứu luật hình sự.

Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu thực tiễn của tiểu luận góp phần vào việc xác định đúng đắn nội dung cơ bản, cơ sở, điều kiện của việc áp dụng xóa án tích đối với người đã bị Tòa án kết án, đã thi hành án hoặc hết thời hạn thi hành án và đã trải qua một thời gian thử thách nhất định. Từ đó tạo điều kiện cho quá trình điều tra, truy tố, xét xử của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền được thuận lợi nhằm góp phần nâng cao hiệu quả của cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm ở nước ta.

5. Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, tiểu luận gồm ba chương:

• Chương 1: Những vấn đề lý luận và lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam về xóa án tích.
• Chương 2: Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về xóa án tích.
• Chương 3: Thực tiễn xóa án tích theo pháp luật hình sự hiện nay.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ luật Hình sự năm 1985;
2. Bộ luật Hình sự năm 1999;
3. Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025;
4. Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2021, 2024, 2025;
5. Luật Lý lịch tư pháp năm 2009;
6. Trần Thị Thu Thủy: Thực trạng thi hành quy định về xóa án tích và một số giải pháp nâng cao hiệu quả về xóa an tích – Tạp chí Tòa án nhân dân số 13/2023;
7. Nguyễn Thị Hương Giang: Xóa án tích theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Phú Thọ – Luận văn.