8.75 ĐIỂM Tiểu luận: Chế định xóa án tích trong Luật Hình sự Việt Nam: Một số khó khăn, vướng mắc và kiến nghị hoàn thiện

• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Điểm số: 8.75 điểm
• Số trang: 62 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B0995 | Năm 2025
• Luật áp dụng: Bộ luật Hình sự 2015 (SĐ,BS 2017,2024,2025)

Phí tải: 119.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC TRANG BÌA

XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT

LỜI MỞ ĐẦU

Xóa án tích là một chế định quan trọng thể hiện nguyên tắc cơ bản của pháp luật hình sự Việt Nam – nguyên tắc nhân đạo. Với chế định này, Nhà nước ta đã ghi nhận sự nỗ lực cải tạo của người phạm tội nhằm xóa bỏ đi vết nhơ đã từng bị kết án của mình, từ đó, giúp xóa bỏ thành kiến của xã hội đối với người phạm tội, giúp họ sớm hòa nhập với cộng đồng và trở thành người có ích cho xã hội. Quy định về xóa án tích ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người bị kết án vì trong một số trường hợp nếu người bị kết án thuộc trường hợp có án tích nhưng chưa được xóa án tích là một trong những cơ sở để định tội, định khung hình phạt hoặc quyết định hình phạt. Vì vậy, quy định về xóa án tích có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với người phạm tội mà còn giúp xã hội ngày càng phát triển và văn minh.

Bộ luật Hình sự Việt Nam hiện hành đã được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 27 tháng 11 năm 2015 và được sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025 là một trong những công cụ sắc bén và hữu hiệu của Đảng và Nhà nước trong việc đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần đắc lực vào việc bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc cũng như bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, góp phần giữ gìn, duy trì trật tự an toàn xã hội. Kế thừa và phát triển Bộ luật hình sự 1999, Bộ luật hình sự 2015 là bước phát triển mới trong việc giải quyết vấn đề án tích và xóa án tích trong luật hình sự nước ta. Nhiều quy phạm của chế định xóa án tích đã được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện cho các cơ quan áp dụng pháp luật đấu tranh phòng, chống tội phạm có hiệu quả như phân định lại đối tượng áp dụng, thời hạn xóa án tích trong từng trường hợp xóa án tích…

Tuy nhiên, một số quy định về chế định xóa án tích trong Bộ luật Hình sự hiện hành, ở những mức độ khác nhau, bộc lộ những thiếu sót và chưa rõ ràng như thiếu văn bản hướng dẫn về xóa án tích, quy định về thời hạn xóa án tích… dẫn đến việc nhận thức và áp dụng quy định về xóa án tích không thống nhất giữa các Tòa án. Ngoài ra, kể từ năm 2015 đến nay, Bộ luật Hình sự năm 2015 còn bộc lộ những bất cập không chỉ trong thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật hình sự mà cả trên phương diện nhận thức và lý luận. Mặt khác, cùng với sự phát triển trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước cũng như hội nhập quốc tế trên phương diện pháp luật hình sự, chế định xóa án tích cũng cần vận động và phát triển không ngừng, đòi hỏi sự nghiên cứu liên tục để phù hợp với xu thế thế giới.

Trước tình hình đó, việc nghiên cứu một cách có hệ thống và toàn diện những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến chế định xóa án tích, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp để tiếp tục hoàn thiện Bộ luật hình sự hiện hành và giải quyết những vướng mắc của thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự là việc rất cần thiết, không những có ý nghĩa quan trọng về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chỉ nghĩa hiện nay.

Từ những lí do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Chế định xóa án tích trong luật hình sự Việt Nam: Một số khó khăn, vướng mắc và kiến nghị hoàn thiện” làm đề tài nghiên cứu kết thúc môn học.

CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XÓA ÁN TÍCH

1.1. Khái niệm và ý nghĩa của chế định xóa án tích

Xóa án tích là một chế định nhân đạo trong chính sách hình sự của nhà nước ta, góp phần đưa người từng bị kết án tái hòa nhập cộng đồng, khuyến khích người bị kết án chấp hành nghiêm túc các phán quyết của Tòa án, có ý thức tuân thủ pháp luật sau khi chấp hành xong bản án để từ đó trở lại cộng đồng, trở thành công dân có ích cho xã hội.

Trong quá trình áp dụng các quy định của pháp luật hình sự về xóa án tích, việc xác định một người bị kết án trong vụ án hình sự đã được xóa án tích hay chưa có ý nghĩa rất quan trọng. Ngoài ra, việc đã được xóa án tích hay chưa còn có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định một người là có tội hay không có tội. Mặt khác, trong lý lịch tư pháp của người đã bị kết án có mục xác nhận có hay không có tiền án. Việc ghi có tiền án hay không có tiền án trong việc giải quyết các vấn đề về xã hội như: Đăng ký kinh doanh, đi lao động hay học tập ở nước ngoài… có ý nghĩa rất lớn đối với một người. Với những ý nghĩa quan trọng của việc xóa án tích đối với người bị kết án, cho thấy việc nghiên cứu cụ thể, rõ ràng và có hệ thống về xóa án tích là cần thiết và có ý nghĩa lý luận, cũng như trong công tác thực tiễn áp dụng các quy phạm pháp luật hình sự về xóa án tích.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ luật Hình sự 1985 số 17-LCT/HĐNN7 ngày 27 tháng 6 năm 1985.
2. Bộ luật Hình sự năm 1999 số 15/1999/QH10 ngày 21 tháng 12 năm 1999.
3. Bộ luật Hình sự 2015 số 100/2015/QH13 ngày 27 tháng 11 năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025).
4. Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 số 101/2015/QH13 ngày 27 tháng 11 năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021, 2024, 2025).
5. Luật thi hành án hình sự 2019 số 41/2019/QH14 ngày 14 tháng 06 năm 2019.
6. Bộ luật Hình sự Cộng hòa nhân dân Trung Hoa 1997.
7. Bộ luật Hình sự Liên bang Nga 1996.
8. Nghị quyết 01/2000/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao ngày 04/8/2000 hướng dẫn áp dụng một số quy định trong phần chung của Bộ luật Hình sự năm 1999.
9. Thông tư liên tịch số 09/2012/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC ngày 16 tháng 08 năm 2012 về việc giảm, miễn thời hạn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ và miễn chấp hành thời hạn cấm cư trú, quản chế còn lại.
10. Công văn số 34/TTLLTPQG-TTrC ngày 24/01/2017 của Trung tâm lý lịch tư pháp về việc hướng dẫn thực hiện đương nhiên được xóa án tích.
11. Công văn số 64/TANDTC-PC, ngày 03/4/2019 của Tòa án nhân dân tối cao về việc thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc về hình sự, dân sự và tố tụng hành chính.
12. Đại học Luật Hà Nội (2020), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần chung), Nxb. Công an nhân dân.
13. Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2019), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần chung), Nxb. Hồng Đức – Hội Luật gia Việt Nam.
14. Trần Đình Nhã (2001), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự Việt Nam 1999, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội.
15. Đại học Luật Hà Nội (2004), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam, Nxb Công an nhân dân.
16. Khoa luật Đại học quốc gia Hà Nội (2005), Sách chuyên khảo sau đại học những vấn đề cơ bản trong khoa học Luật hình sự, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội.