9.00 ĐIỂM Tiểu luận: Quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về xóa án tích và kiến nghị hoàn thiện

• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Điểm số: 9.00 điểm
• Số trang: 21 trang
• Định dạng file: WORD
• Mã số/Năm: B1018 | Năm 2025
• Luật áp dụng: Bộ luật Hình sự 2015 (SĐ,BS 2017,2024,2025)

Phí tải: 99.000 VNĐ

TẢI TÀI LIỆU NGAY

XEM TRƯỚC NỘI DUNG TIỂU LUẬN

XEM TRƯỚC TRANG BÌA

XEM TRƯỚC TRANG MỤC LỤC

MỤC LỤC TIỂU LUẬN CHI TIẾT

LỜI MỞ ĐẦU

Trong công cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm, Đảng và nhà nước ta luôn nhất quản thực hiện nguyên tắc trừng trị kết hợp với khoan hồng, cưỡng chế đi liền với giáo dục, thuyết phục. Do đó, bên cạnh các quy định về tội phạm, hình phạt, án tích thì pháp luật cũng đặt ra các quy định về xóa án tích, với mục đích giúp cho những người thành tâm hối cãi có cơ hội làm lại cuộc đời, xóa bỏ đi những hậu quả pháp lý bất lợi do việc phạm tội của mình gây ra, xóa bó mặc cảm, tự ti để dễ dàng hoà nhập với cộng đồng.

Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung) đã kế thừa và hoàn thiện các quy định về xoá án tích từ BLHS năm 1999. Tuy vậy, qua nghiên cứu các quy định về xóa án tích, tác giả nhận thấy vẫn còn một số nội dung còn tồn tại, vướng mắc cần được tiếp tục hoàn thiện. Đồng thời đề đáp ứng nhu cầu hồi nhập quốc tế và xu hướng toàn cầu hóa trong giai đoạn hiện nay thì nhiều nội dung trong BLHS, trong đó có xóa án tích là một trong những nội dung cần được quan tâm, nghiên cứu để tiếp tục hoàn thiện. Xuất phát từ những lý do trên cho thấy việc nghiên cứu một cách có hệ thống về xóa án tích trên cơ sở đó đưa ra kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật hình sự để điều chỉnh vấn đề này, vì vậy em chọn đề tài “Quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về xóa án tích và kiến nghị hoàn thiện” để làm đề tài tiểu luận kết thúc môn học của mình.

CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ XOÁ ÁN TÍCH TRONG LUẬT HÌNH SỰ

1.1. Khái niệm, đặc điểm của xoá án tích trong Bộ luật Hình sự

Xóa án tích là một quy định quan trọng, thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước đối với sự nỗ lực cải tạo của người bị kết án nhằm xóa bò đi quá khứ đã từng phạm tôi, xóa bỏ những định kiến của xã hội, giúp họ tái hòa nhập cộng đồng, trở thành người có ích. Mặc dù được hình thành từ khi ban hành BLHS đầu tiên, tuy nhiên đến nay khái niệm này vẫn chưa được định nghĩa trong một văn bản pháp lý nào mà nó tồn tại rất nhiều quan điểm khác nhau như sau:

• ThS. Đinh Văn Quế, “Xóa án tích là xóa bỏ bản án hình sự đối với một người đã bị tòa kết án”. Quan điểm này thể hiện được tính nhân đạo của nhà nước, người được xóa án tích sẽ trở thành như người chưa bị kết án. Tuy nhiên, quan điểm này lại có điểm chưa hợp lý, vì xót về mặt bản chất là án tích không phải là bản án hình sự nên xóa án tích không thể là xóa bỏ bản án hình sự.
• Uông Chu Lưu: “Xóa án tích là sự thừa nhận về mặt pháp lý người bị kết án không còn mang án tích và vì vậy, không còn chịu hậu quả bất lợi nào đó việc kết án mang lai”. Quan điểm này đã chỉ ra được bản chất quan trọng của xóa án tích, đó là sự thừa nhận về mặt pháp lý không còn án tích, sở được coi như là chưa từng phạm tội, không bị xem là một tình tiết để đánh giá tái phạm hay tái phạm nguy hiểm.
• Nguyên Tuyết Mai: “Xóa án tích là xóa bỏ việc mang án tích, là sự công nhận coi như chưa bị kết ăn đối với người trước đó đã bị Tòa án xét xử, kết tội”. TS. Nguyễn Tuyết Mai đã đưa ra định nghĩa xóa án tích xuất phát từ khái niệm án tích, quan điểm này phần nào phản ánh đúng bản chất của xóa ăn tích.

Tuy trong hệ thống pháp luật Hình sự Việt Nam chưa có một điều luật nào định nghĩa cụ thể về xóa ăn tích nhưng bản chất pháp lý của nó đã được thể hiện tại Điều 69 BTHS 2015: “người được xóa án tích coi như chưa bị kết án”.

Do đó, từ các quan điểm trên, ta có thể rút ra khái niêm xóa án tích như sau:

“Xoá án tích là xoá bỏ việc mang án tích của người bị kết án và khi đó họ được coi như là người chưa bị kết án”.

Từ định nghĩa trên, ta có thể rút ra một số đặc điểm về xóa án tích như sau:

Thứ nhất, xoá án tích là chế định nhân đạo của luật hình sự.

Đối với người phạm tội và bị kết án, ngoài hậu quả pháp lí mà họ phải chịu thì sự mặc cảm về tội lỗi đã gây ra, sự xa lánh, thậm chí là sự khinh bỉ của mọi người xung quanh có thể ảnh hưởng nặng nề đối với cuộc sống, tình cảm của họ suốt phần đời còn lại. Vì vậy, chế định xóa án tích thể bằng việc Nhà nước, pháp luật công nhận hoặc thừa nhận người được xóa án tích coi như chưa bị kết án có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giúp người đã bị kết án được giải thoát khỏi mọi hậu quả pháp lí do bị kết án, xóa bỏ mặc cảm tội lỗi để tích cực phấn đấu, rèn luyện, hòa nhập cộng đồng và trở thành người có ích cho xã hội. Đó chính là tính nhân đạo của luật hình sự và cũng là chính sách nhân đạo của Nhà nước trong việc xử lí đối với những hành vi phạm tội.

Thứ hai, xoá án tích là chế định khuyến khích người đã bị kết án tuân thủ pháp luật sớm trở thành người tốt, có ích cho xã hội.

Chế định xoá án tích đặt ra nhiệm vu cho người bị kết án nếu muốn được xóa án tích thì họ phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật, chấp hành nghiêm chỉnh hình phạt, các quyết định khác của bản án và không phạm tội mới trong thời gian nhất định sau khi đã chấp hành xong hình phạt chính và chấp hành xong các quyết định khác của bản án. Điều này đã khuyến khích người bị kết án tích cực chấp hành pháp luật để sớm được xoá án tích. Khi được xóa án tích được giải thoát khỏi mọi hậu quả pháp lí của việc bị kết án thì điều này lại có tác dụng rất lớn trong việc động viên người đã từng bị kết án tuân thủ pháp luật, tích cực phấn đấu, rèn luyện và trở thành người tốt, có ích cho xã hội.

1.2. Quy định về xoá án tích trong pháp luật hình sự của một số nước trên thế giới

BLHS Cộng hòa Liên bang Đức, Tây Ban Nha, Pháp, Anh và Hoa Kỳ không nêu khái niệm về án tích như một sự kiện có giá trị pháp lý ngoại trừ Nga và không có một chế định độc lập quy định về đối tượng, thời hạn xóa án tích như ở Đức, Anh và Mỹ là điểm khác biệt tương ứng với Nga, Tây Ban Nha, Pháp.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ luật Hình sự 1999.
2. Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017.
3. Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024.
4. Luật Lý lịch tư pháp 2009.
5. Thông tư liên tịch số 04/2012/TTLT-BTP-TANDTC-VKSNDTC-BCA- BQP ngày 10/5/2012 hướng dẫn trình tự, thủ tục tra cứu, xác minh, trao đổi, cung cấp thông tin lý lịch tư pháp.
6. Uông Chu Lưu (2001), Bình luận khoa học Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 1999, tập 1, phần chung, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
7. Đinh Văn Quế (2017), Bình luận khoa học Bộ luật Hình sự năm 2015 – Phần thứ nhất những quy định chung, Nxb. Thông tin và truyền thông.
8. Nguyễn Quang Long (2019), “Hoàn thiện các quy phạm về chế định án tích trong bộ luật hình sự năm 2015”, Tạp chí khoa học Kiểm sát, số 03.
9. Nguyễn Quang Long (2018), “Quy định về án tích trong pháp luật hình sự một số nước trên thế giới”, Tạp chí Kiểm sát, số 09, t50-61.
10. Đỗ Thị Thuý Lan (2025), “Lý lịch tư pháp và vấn đề xóa án tích”, Tạp chí Dân chủ và pháp luật.
11. Đào Phương Thanh (2016), “Chế định xoá án tích trong Bộ luật hình sự năm 2015”, Tạp chí Luật học, số đặc biệt về Bộ luật hình sự 2015.
12. Nguyễn Tất Trình (2023), “Một số khó khăn, vướng mắc về xóa án tích theo quy định của pháp luật hình sự”, Tạp chí Luật sư.
13. https://danchuphapluat.vn/xac-minh-dieu-kien-duong-nhien-duoc-xoa-an-tich-thuc-tien-va-giai-phap-thuc-hien.